Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 2 · czerwiec 2025 · Formuła 2023
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
ATP jest uniwersalnym nośnikiem energii w komórce. W typowych warunkach podczas
hydrolizy ATP do ADP i Pi uwalnia się znaczna ilość energii – od 46 do 54 kJ/mol ATP.
Ważną częścią ATP jest reszta trifosforanowa, składająca się z reszt kwasu fosforowego(V)
połączonych wiązaniami bezwodnikowymi. Te wiązania są często określane jako
„wysokoenergetyczne”, ale do ich zerwania – tak jak do zerwania każdego innego wiązania –
jest potrzebna energia. Ujemne ładunki reszt kwasu fosforowego(V) odpychają się
nawzajem, czego skutkiem są wewnętrzne naprężenia występujące w cząsteczce ATP.
Podczas hydrolizy ATP do ADP i Pi jest zrywane jedno wiązanie bezwodnikowe oraz
częściowo są usuwane naprężenia wewnętrzne.
Na poniższym schemacie przedstawiono reakcję hydrolizy ATP.
adenina
ATP
ryboza
adenina
ADP
ryboza
fosforan
nieorganiczny Pi
Na podstawie: B. Alberts i in., Molecular Biology of the Cell, Nowy Jork i Abingdon 2007.
hydrolizy ATP do ADP i Pi uwalnia się znaczna ilość energii – od 46 do 54 kJ/mol ATP.
Ważną częścią ATP jest reszta trifosforanowa, składająca się z reszt kwasu fosforowego(V)
połączonych wiązaniami bezwodnikowymi. Te wiązania są często określane jako
„wysokoenergetyczne”, ale do ich zerwania – tak jak do zerwania każdego innego wiązania –
jest potrzebna energia. Ujemne ładunki reszt kwasu fosforowego(V) odpychają się
nawzajem, czego skutkiem są wewnętrzne naprężenia występujące w cząsteczce ATP.
Podczas hydrolizy ATP do ADP i Pi jest zrywane jedno wiązanie bezwodnikowe oraz
częściowo są usuwane naprężenia wewnętrzne.
Na poniższym schemacie przedstawiono reakcję hydrolizy ATP.
adenina
ATP
ryboza
adenina
ADP
ryboza
fosforan
nieorganiczny Pi
Na podstawie: B. Alberts i in., Molecular Biology of the Cell, Nowy Jork i Abingdon 2007.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Do której grupy związków organicznych należy ATP? Zaznacz właściwą odpowiedź
spośród podanych.
A. cukry
B. lipidy
C. nukleotydy
D. aminokwasy
spośród podanych.
A. cukry
B. lipidy
C. nukleotydy
D. aminokwasy
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawną odpowiedź.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
C
1 pkt – za poprawną odpowiedź.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
C
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2023-Z2-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:III.2.1 | PR:OG.I.1
Działy: Energia i metabolizm
Organizmy: zwierzęta
Procesy: ekspresja genów | transport przez błony
Zagadnienia: Przenośniki energii oraz protonów i elektronów w komórce
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia