Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 2 · czerwiec 2025 · Formuła 2023
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
ATP jest uniwersalnym nośnikiem energii w komórce. W typowych warunkach podczas
hydrolizy ATP do ADP i Pi uwalnia się znaczna ilość energii – od 46 do 54 kJ/mol ATP.
Ważną częścią ATP jest reszta trifosforanowa, składająca się z reszt kwasu fosforowego(V)
połączonych wiązaniami bezwodnikowymi. Te wiązania są często określane jako
„wysokoenergetyczne”, ale do ich zerwania – tak jak do zerwania każdego innego wiązania –
jest potrzebna energia. Ujemne ładunki reszt kwasu fosforowego(V) odpychają się
nawzajem, czego skutkiem są wewnętrzne naprężenia występujące w cząsteczce ATP.
Podczas hydrolizy ATP do ADP i Pi jest zrywane jedno wiązanie bezwodnikowe oraz
częściowo są usuwane naprężenia wewnętrzne.
Na poniższym schemacie przedstawiono reakcję hydrolizy ATP.
adenina
ATP
ryboza
adenina
ADP
ryboza
fosforan
nieorganiczny Pi
Na podstawie: B. Alberts i in., Molecular Biology of the Cell, Nowy Jork i Abingdon 2007.
hydrolizy ATP do ADP i Pi uwalnia się znaczna ilość energii – od 46 do 54 kJ/mol ATP.
Ważną częścią ATP jest reszta trifosforanowa, składająca się z reszt kwasu fosforowego(V)
połączonych wiązaniami bezwodnikowymi. Te wiązania są często określane jako
„wysokoenergetyczne”, ale do ich zerwania – tak jak do zerwania każdego innego wiązania –
jest potrzebna energia. Ujemne ładunki reszt kwasu fosforowego(V) odpychają się
nawzajem, czego skutkiem są wewnętrzne naprężenia występujące w cząsteczce ATP.
Podczas hydrolizy ATP do ADP i Pi jest zrywane jedno wiązanie bezwodnikowe oraz
częściowo są usuwane naprężenia wewnętrzne.
Na poniższym schemacie przedstawiono reakcję hydrolizy ATP.
adenina
ATP
ryboza
adenina
ADP
ryboza
fosforan
nieorganiczny Pi
Na podstawie: B. Alberts i in., Molecular Biology of the Cell, Nowy Jork i Abingdon 2007.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące ATP są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli
stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1.
P
F
W cząsteczce ATP występują dwa wiązania „wysokoenergetyczne”.
Energia uwalniana podczas hydrolizy ATP równa się energii koniecznej
2.
P
F
do zerwania wiązania bezwodnikowego.
stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1.
P
F
W cząsteczce ATP występują dwa wiązania „wysokoenergetyczne”.
Energia uwalniana podczas hydrolizy ATP równa się energii koniecznej
2.
P
F
do zerwania wiązania bezwodnikowego.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
1. – P, 2. – F.
1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
1. – P, 2. – F.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2023-Z2-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:III.2.1 | PR:OG.I.1 | PR:OG.I.3
Działy: Energia i metabolizm
Organizmy: zwierzęta
Procesy: ekspresja genów | transport przez błony
Zagadnienia: Przenośniki energii oraz protonów i elektronów w komórce
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia