Zadanie 18.4 — czerwiec 2025 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzonyEgzamin pisemny1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 18 · czerwiec 2025 · Formuła 2023

Materiał do zadania 18; strona PDF 22
Materiał do zadania 18 · strona PDF 22
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Mukopolisacharydoza typu II (MPS II) to rzadka genetyczna choroba metaboliczna.
Ta choroba jest dziedziczona w sposób recesywny, sprzężony z płcią. Przyczyną MPS II jest
niedobór aktywności sulfatazy-L-iduronianu, jednego z enzymów lizosomalnych. Prowadzi to
do zaburzenia rozkładu mukopolisacharydów i do gromadzenia się nierozłożonych
substratów, czego konsekwencją stają się patologiczne zmiany w obrębie komórek i tkanek.
Choroba ma charakter postępujący i znacznie skraca długość życia. Na MPS II chorują
prawie wyłącznie chłopcy. Na poniższym rodowodzie przedstawiono historię rodziny, w której
zdiagnozowano MPS II.
zdrowy mężczyzna
I.1
I.2
chory mężczyzna
II.1
II.2
II.3
II.4
zdrowa kobieta
III.4
III.1
III.2
III.3
Osoby chore na MPS II mogą być leczone za pomocą idursulfazy, która jest otrzymywana
z hodowli genetycznie zmodyfikowanych komórek ludzkich. Idursulfaza jest substytutem
naturalnego enzymu. Terapia polega na dożylnym podawaniu pacjentom idursulfazy,
co prowadzi do spowolnienia rozwoju choroby i do złagodzenia jej objawów.
Na podstawie: G.N. Wilson, Hunter Syndrome (Mucopolysaccharidosis II): Diagnosis, Genetic Testing, Treatment,
and Referral, „Consultant 360. Multidisciplinary Medical Information Network” 14(5), 2015 (consultant360.com);
M. Rachtan, Program The Hunters […], „Puls Medycyny”, 2020 (pulsmedycyny.pl).
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Zadanie 18.4; strona PDF 23
Zadanie 18.4 · strona PDF 23
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Lizosomy to organella, w których znajduje się około 50 różnych enzymów – kwaśnych
hydrolaz. Optimum działania tych enzymów jest przy pH 5. Lizosomy są otoczone
pojedynczą błoną, w której znajduje się pompa protonowa (H+-ATPaza). Na poniższym
schemacie zilustrowano działanie H+-ATPazy.
H+-ATPaza
ADP + Pi
cytozol
H+
H+
pH ≈ 5
pH ≈ 7,2
ATP
lizosom
Na podstawie: M. Maćkowiak i A. Michalak (red.), Biologia. Jedność i różnorodność, Warszawa 2008.
Wykaż, że prawidłowe funkcjonowanie enzymów lizosomalnych wymaga działania
pompy protonowej (H+-ATPazy) w błonie lizosomu.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 25
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 25
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wykazanie, że prawidłowe funkcjonowanie enzymów lizosomalnych
wymaga działania pompy protonowej w błonie lizosomu, uwzględniające transport
protonów do wnętrza lizosomu ORAZ zapewnienie odpowiednio niskiego pH.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Dzięki obecności pompy protonowej są do wnętrza lizosomów pompowane protony,
co zapewnia niskie pH wewnątrz lizosomów – optymalne dla działania enzymów
lizosomalnych.
•
Dzięki obecności H+-ATPazy są do wnętrza lizosomu transportowane protony, dzięki
czemu wewnątrz lizosomu panuje kwaśne środowisko, optymalne dla działania kwaśnych
hydrolaz.
•
Pompa protonowa zapewnia odpowiednio niskie pH wewnątrz lizosomu, gdyż pompuje
protony do jego wnętrza.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2023-Z18-4

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:II.7 | PR:XI.2.1.b | PR:III.3.5 | PR:OG.I.3

Działy: Komórka. Uczeń: | Funkcjonowanie zwierząt | Energia i metabolizm

Organizmy: człowiek | zwierzęta

Procesy: ekspresja genów | dziedziczenie

Zagadnienia: Odżywianie się | Enzymy

Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania