Tekst A
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego. W początkach roku 1878, kiedy świat polityczny zajmował się pokojem san-stefańskim1, wyborem nowego papieża albo szansami europejskiej wojny, warszawscy kupcy tudzież inteligencja pewnej okolicy Krakowskiego Przedmieścia niemniej gorąco interesowała się przyszłością galanteryjnego sklepu pod firmą J. Mincel i S. Wokulski.
W renomowanej jadłodajni, gdzie na wieczorną przekąskę zbierali się właściciele składów bielizny i składów win, fabrykanci powozów i kapeluszy, poważni ojcowie rodzin utrzymujący się z własnych funduszów i posiadacze kamienic bez zajęcia, równie dużo mówiono o uzbrojeniach Anglii, jak o firmie J. Mincel i S. Wokulski. Zatopieni w kłębach dymu cygar i pochyleni nad butelkami z ciemnego szkła, obywatele tej dzielnicy – jedni zakładali się o wygranę lub przegranę Anglii, drudzy o bankructwo Wokulskiego; […] inni twierdzili, że Wokulski jest zdecydowanym wariatem, jeżeli nie czymś gorszym…
Przypisy i opis źródła
- Pokój san-stefański – traktat kończący wojnę rosyjsko-turecką, podpisany 3 marca 1878 r. w San Stefano koło Konstantynopola.
Wykaż, że w przytoczonym fragmencie utworu literackiego są obecne elementy realizmu.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Realizm uzasadnia się cechami przedstawienia świata. Potrzebujesz co najmniej dwóch, opartych na fragmencie.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź miejsce, odniesienia historyczne, grupy społeczne i prawdopodobieństwo rozmów gości winiarni.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Zbuduj dwie pary: element realizmu → konkretny przykład. Dwa szczegóły tego samego rodzaju nie muszą dowodzić dwóch różnych cech.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
zadania 11.1.
Przykładowe odpowiedzi Elementy realizmu we fragmencie Lalki, np.: We fragmencie występuje dbałość o prawdę historyczną – narrator odwołuje się do autentycznych wydarzeń, np. pokoju san-stefańskiego, wyboru papieża.
- Wskazanie autentycznego miejsca akcji – Warszawa.
- Zachowanie gości w winiarni zostało ukazane w sposób prawdopodobny, zgodny z rzeczywistością (rozmowy mężczyzn na tematy dotyczące zarówno lokalnych, jak i światowych spraw, mogłyby mieć miejsce w ówczesnej rzeczywistości).
- Gośćmi winiarni są przedstawiciele grup społecznych z XIX wieku, np. kupcy, fabrykanci.
- O wydarzeniach opowiada wszechwiedzący narrator – zna tematy rozmów gości winiarni / przytacza opinie gości winiarni o Wokulskim.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wykazanie obecności co najmniej dwóch elementów realizmu we fragmencie Lalki.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Uwaga.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Realizm dąży do prawdopodobnego przedstawienia rzeczywistości. W tym zadaniu trzeba wykazać co najmniej dwa jego elementy na podstawie fragmentu.
Możesz połączyć autentyczną Warszawę z rzeczywistymi wydarzeniami historycznymi, np. pokojem sanstefańskim. Inną parą będzie obecność typowych grup społecznych — kupców i fabrykantów — oraz wiarygodne rozmowy o interesach i polityce.
Każdy element połącz z konkretem, a nie tylko etykietą: realne miejsce → Warszawa; prawda historyczna → pokój sanstefański. Klucz dopuszcza również uzasadnione wskazanie wszechwiedzącego narratora.
Na co uważać
Samo wymienienie dwóch nazw wydarzeń bez wyjaśnienia, że zakotwiczają fikcję w historii, osłabia dowód realizmu.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wykazanie obecności co najmniej dwóch elementów realizmu we fragmencie Lalki. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Uwaga.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2026-SIERPIEN-F2023-Z11-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.2
Epoki: pozytywizm
Autorzy: Bolesław Prus
Utwory: Lalka
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich