Tekst A
Antoni Lange
IV [Potrącona życia falą…]
Potrącona życia falą
Dusza moja łka:
Łzy się palą – łzy krysztalą –
Wokół szara mgła.
Błędne było życie moje,
Błędny jego kres:
Marzeń roje – niepokoje
I krynice łez.
Siebiem winił i nikogo:
Nieszczęśliwa gra!
Inną drogą płynąć błogo –
Moja ścieżka zła.
Wirem złote sny rozwiane
Otoczyły mnie:
Zapomniane, opłakane
Widzę bogi w śnie.
Przypisy i opis źródła
[Z tomu Rozmyślania, 1906] Antoni Lange, IV [Potrącona życia falą…], [w:] tegoż, Rozmyślania i inne wiersze, Warszawa 1979.
Uzupełnij tabelę. Podaj nazwy środków wyrazu artystycznego, których przykłady – z zacytowanego wiersza Antoniego Langego – zamieszczono w tabeli.
Przykład | Nazwa środka wyrazu artystycznego |
|---|---|
Dusza […] łka | … |
Zapomniane […] bogi | … |
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Różne nazwy środków mogą odnosić się do różnych elementów tego samego wyrażenia.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź, komu przypisano czynność, jakie jest brzmienie słów i czy ich formy są współczesne.
3. Jak zbudować odpowiedź?
W każdym wierszu tabeli dobierz nazwę do konkretnej właściwości cytatu. Nie musisz podawać wszystkich możliwych określeń naraz.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Przykład Nazwa środka wyrazu artystycznego
- przenośnia/metafora
- ożywienie/animizacja Dusza […] łka
- uosobienie/personifikacja
- antropomorfizacja
- wyraz dźwiękonaśladowczy / onomatopeja
- epitet Zapomniane […] bogi
- archaizm
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Dlaczego tak, dlaczego nie?
| Wariant / rozstrzygnięcie | Uzasadnienie |
|---|---|
| „Dusza łka” — metafora / personifikacja | Łkanie zostaje przypisane duszy, czyli bytowi abstrakcyjnemu. Przenośnia i personifikacja nazywają tu różne poziomy opisu tego samego zabiegu; klucz dopuszcza również ożywienie i antropomorfizację. |
| „Łka” — onomatopeja | Jeżeli rozpoznajesz samo słowo odtwarzające brzmienie płaczu, wskazujesz jego dźwiękonaśladowczy charakter. To inna płaszczyzna niż przypisanie czynności duszy, również uwzględniona w kluczu. |
| „Zapomniane bogi” — epitet / archaizm | „Zapomniane” określa bogów, dlatego tworzy epitet. Forma „bogi”, zamiast współczesnego „bogowie”, jest archaiczna. W zależności od rozpoznawanego elementu klucz akceptuje oba określenia. |
Na co uważać
Nie trzeba wpisywać wszystkich dopuszczalnych nazw. W każdym wierszu podaj jedną poprawną nazwę odpowiadającą zauważonemu zabiegowi.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2026-MAJ-F2023-Z12-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.4
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich