Tabela zawiera wybrane założenia dwóch epok literackich: Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego. Do każdej epoki (A–B) dobierz odpowiedni cytat z utworu poetyckiego, wybrany spośród cytatów 1–4, ilustrujący założenia danej epoki, ujęte w tabeli. Wpisz właściwy numer cytatu w odpowiednie miejsce w tabeli.
| Oznaczenie | Epoka literacka – założenia | Numer cytatu |
|---|---|---|
A | Młoda Polska Swoją sytuację ogólną pisarze […] odczuwali pod postacią schyłku, dekadentyzmu […], przeciwstawiając stanowisko artysty poglądom i przesądom drobnomieszczańskiego filistra. Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, t. 1, red. Julian Krzyżanowski, Warszawa 1984. | … |
B | Dwudziestolecie międzywojenne Zajęli oni [poeci] wobec tradycji postawę umiarkowaną, odrzucili jednak zdecydowanie wzniosłą tematykę […] poezji młodopolskiej, zwracając się ku powszednim sprawom i uczuciom szarego człowieka i dążąc do upotocznienia języka poetyckiego. Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, t. 2, red. Julian Krzyżanowski, Warszawa 1985. | … |
Cytaty
Widziałem jak z kinematografu1
Wychodziła pani zeszłą razą w towarzystwie gości…
Szukałem panią! Jak babcię kocham! A tu trzeba trafu,
Że znowu panią widzę… Co za zbieg okoliczności!
2. Na fortecy z białego piasku
bije zegar z kukułką trwogi.
Gdzie mnie wiedziesz, smutku, do laski
przykutego jak do pustej drogi?
3. Evviva l’arte!2 W piersiach naszych płoną
ognie przez Boga samego włożone:
więc patrzym na tłum z głową podniesioną,
laurów za złotą nie damy koronę
i chociaż życie nasze nic niewarte:
evviva l’arte!
4. Szukam nauczyciela i mistrza
niech przywróci mi wzrok słuch i mowę
niech jeszcze raz nazwie rzeczy i pojęcia
niech oddzieli światło od ciemności.
Przypisy i opis źródła
- Kinematograf – kino.
- Evviva l’arte! – (wł.) Niech żyje sztuka!
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Dopasowujesz fragment do opisanego programu poetyckiego, nie tylko do nazwiska twórcy.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź stosunek do sztuki, zwykłej codzienności i materialnych wartości w każdym cytacie.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Wskaż fragment najpełniej realizujący każdą charakterystykę. Zweryfikuj dopasowanie treścią i językiem, nie samym nastrojem.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
A3, B1
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.
1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Dlaczego tak, dlaczego nie?
| Wariant / rozstrzygnięcie | Uzasadnienie |
|---|---|
| A → 3 | „Evviva l’arte!” przeciwstawia duchowe powołanie artysty materialnym wartościom tłumu. Pasuje do opisanego konfliktu młodopolskiego artysty z filistrem. |
| B → 1 | Scena przypadkowego spotkania, kino i potoczne zwroty wprowadzają zwykłą codzienność do poezji. Odpowiada to wskazanemu zwrotowi ku sprawom szarego człowieka. |
| 2 — nie | Obrazy lęku i prowadzącego człowieka smutku nie realizują podanej charakterystyki codzienności i upotocznienia. Sam nastrój nie wystarcza do przyporządkowania tekstu. |
| 4 — nie | Wypowiedź o utracie podstawowego porządku wartości dotyczy potrzeby odbudowania świata po katastrofie. Nie ilustruje żadnego z dwóch wskazanych w tabeli programów poetyckich. |
Na co uważać
Nie wystarczy znać epokę autora cytatu — dopasowanie musi odpowiadać dokładnemu opisowi założeń w tabeli.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli. 1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2026-CZERWIEC-F2023-Z13
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8 | PP:I.2.1 | PP:I.1.1
Epoki: literatura po 1945
Motywy: wiara
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich | I.2 Odbiór tekstów kultury