Tekst A
Hymn („Smutno mi, Boże…”)
Kazano w kraju niewinnej dziecinie
Modlić się za mnie co dzień… a ja przecie
Wiem, że mój okręt nie do kraju płynie,
Płynąc po świecie…
Więc że modlitwa dziecka nic nie może,
Smutno mi, Boże!
Juliusz Słowacki, Hymn („Smutno mi, Boże…”), [w:] tegoż, Wiersze, Wrocław 2013.
Tekst B
Grób Potockiej
Tam na północ ku Polsce świecą gwiazd gromady.
Dlaczegoż na tej drodze błyszczy się ich tyle?
Czy wzrok twój ognia pełen, nim zgasnął w mogile,
Tam wiecznie lecąc jasne powypalał ślady?
Polko, i ja dni skończę w samotnej żałobie;
Tu niech mi garstkę ziemi dłoń przyjazna rzuci.
Przypisy i opis źródła
Adam Mickiewicz, Grób Potockiej, [w:] tegoż, Wybór poezyj, t. 2, Wrocław 1997.
Czy przyczyna smutku wyrażonego w przytoczonym fragmencie Hymnu Juliusza Słowackiego jest taka sama jak przyczyna smutku wyrażonego w przytoczonym fragmencie Grobu Potockiej Adama Mickiewicza? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do obu tekstów.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Porównuj przyczynę melancholii, nie tylko obecność smutku w dwóch fragmentach.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź położenie mówiących, ich relację z ojczyzną i perspektywę dalszego losu.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Rozstrzygnięcie uzasadnij osobnym dowodem z każdego utworu. Powiąż odczucie z konkretnym doświadczeniem, nie z samym tytułem.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Przyczyna melancholii obu podmiotów lirycznych jest taka sama. Wynika ona z konieczności tułaczki po świecie bez szans na powrót do ojczyzny.
- Tak. Przyczyną melancholii jest niepewność losu tułacza.
- Tak. Przyczyną melancholii jest tęsknota za ojczyzną.
Zasady oceniania
1 pkt – rozstrzygniecie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do obu tekstów.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Porównaj przyczynę melancholii, nie obrazy krajobrazu. W obu fragmentach smutek wynika z tułaczki i oddalenia od ojczyzny.
Uzasadnij odpowiedź „tak”, wskazując, że niepewność powrotu i obcość doświadczana na emigracji dotyczą obu podmiotów. Różne sytuacje liryczne mogą prowadzić do tego samego uczucia tęsknoty.
Na co uważać
Nie przypisuj obu wypowiedziom smutku z powodu śmierci tylko dlatego, że jeden z tytułów zawiera słowo „grób”.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – rozstrzygniecie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do obu tekstów. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2025-SIERPIEN-F2023-Z8-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.12
Epoki: romantyzm
Autorzy: Adam Mickiewicz | Juliusz Słowacki
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich