Tekst A
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego. Ryszard Kapuściński Podróże z Herodotem
Indie były moim pierwszym spotkaniem z innością, odkryciem nowego świata. To spotkanie nadzwyczajne, fascynujące, było jednocześnie wielką lekcją pokory. Tak, świat uczy pokory. Bo wróciłem z tej podróży zawstydzony swoją niewiedzą, nieoczytaniem, ignorancją. Przekonałem się, że inna kultura nie odsłoni nam swoich tajemnic na proste skinienie ręki i że do spotkania z nią trzeba się długo i solidnie przygotowywać.
Pierwszą reakcją na tę naukę, z której wynikała konieczność wielkiej pracy nad sobą, była ucieczka w kraj, powrót do miejsc znanych, swojskich, rodzinnych, do języka, który był moim, do świata znaków i symboli rozumianych od razu, bez wstępnych studiów. Próbowałem zapomnieć o Indiach, bo były moją porażką: ich ogrom i różnorodność, nędza i bogactwo, zagadkowość i niezrozumiałość przytłoczyły mnie, oszołomiły i pokonały.
Przypisy i opis źródła
Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem, Warszawa 2020.
Na podstawie podanego fragmentu Podróży z Herodotem Ryszarda Kapuścińskiego wyjaśnij, jak autor ocenił siebie jako podróżującego do Indii i z czego wynikała taka ocena.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Oddziel ocenę własnych kompetencji podróżnika od oceny odwiedzanego kraju.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź, co wyjazd uświadomił Kapuścińskiemu o jego przygotowaniu i rozumieniu kultury.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Nazwij samoocenę i wynikającą z doświadczenia przyczynę. Wyjaśnij, czego sama obecność w obcym miejscu nie zapewnia.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Autor ocenił siebie negatywnie. Był nieprzygotowany do podróży, dlatego nie wszystko rozumiał.
- Autor był wobec siebie krytyczny. Podróż uświadomiła mu, że nie wystarczy pojechać do innego kraju, aby poznać i zrozumieć inną kulturę – do tego potrzebna jest pogłębiona wiedza.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie na podstawie przytoczonego fragmentu Podróży z Herodotem.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Kapuściński ocenia własne przygotowanie krytycznie. Wyjazd do Indii ujawnia, że jego wiedza o tym kraju i kulturze jest niewystarczająca do zrozumienia spotykanych zjawisk.
Przyczyną tej samooceny jest doświadczenie poznawczej bezradności: fizyczna obecność w innym kraju nie zastępuje oczytania i przygotowania. Podróż staje się lekcją pokory oraz impulsem do pracy nad sobą. Odpowiedź musi połączyć ocenę z jej przyczyną.
Na co uważać
Nie przedstawiaj porażki poznawczej jako stwierdzenia, że same Indie są bezwartościowe.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wyjaśnienie na podstawie przytoczonego fragmentu Podróży z Herodotem. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2025-CZERWIEC-F2023-Z15-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8
Motywy: podróż
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich