Tadeusz Drewnowski o prozie Tadeusza Borowskiego pisał następująco: Vorarbeiter1 Tadek […] to […] szeregowy pracownik wielkiego przedsiębiorstwa eksterminacji i rabunkowej eksploatacji […]. Tadeusz Drewnowski, Ucieczka z kamiennego świata. O Tadeuszu Borowskim, Warszawa 1977. 1 Vorarbeiter – pomocnik kapo, tj. więźnia pełniącego funkcję dozorcy innych więźniów. Z opowiadania Proszę państwa do gazu Tadeusza Borowskiego podaj przykład sytuacji potwierdzającej, że obóz koncentracyjny to przedsiębiorstwo eksterminacji, oraz przykład sytuacji potwierdzającej, że obóz koncentracyjny to przedsiębiorstwo rabunkowej eksploatacji. Obóz koncentracyjny jako przedsiębiorstwo eksterminacji: Obóz koncentracyjny jako przedsiębiorstwo rabunkowej eksploatacji:
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Rozdziel zorganizowane zabijanie od grabieży i wykorzystywania ludzi. Potrzebujesz przykładu każdego aspektu.
2. Gdzie szukać?
Przypomnij sobie przebieg rozładunku transportu, selekcji i postępowanie z rzeczami przybyłych.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Wpisz dwie sytuacje, przypisując każdą właściwej kategorii. Wyjaśnij organizację czynności, która uzasadnia metaforę przedsiębiorstwa.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Obóz koncentracyjny jako przedsiębiorstwo eksterminacji, np.:
- Tadek uczestniczy w tzw. rozładowywaniu wagonów regularnie przywożących ludzi, co przypominało taśmę produkcyjną w fabryce.
- W czasie selekcji ludzi z transportu esesman – niczym księgowy – skrupulatnie liczył i zapisywał, ilu z nich przeznaczono na śmierć. Obóz koncentracyjny jako przedsiębiorstwo rabunkowej eksploatacji, np.:
- Rabowanie przybywających do obozu ludzi odbywa się zgodnie z procedurami: dla Niemców są przedmioty cenne, a dla więźniów pracujących przy rozładunku wagonów – jedzenie.
- Obóz koncentracyjny można zaliczyć do przedsiębiorstw rabunkowej eksploatacji, co przedstawia wykorzystywanie więźniów do pracy niewolniczej przy rozładowywaniu transportu.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne podanie przykładu sytuacji z utworu potwierdzającej, że obóz koncentracyjny to przedsiębiorstwo eksterminacji ORAZ przykładu sytuacji z utworu potwierdzającej, że obóz koncentracyjny to przedsiębiorstwo rabunkowej eksploatacji.
1 pkt – poprawne podanie przykładu sytuacji z utworu potwierdzającej, że obóz koncentracyjny to przedsiębiorstwo eksterminacji ALBO przykładu sytuacji z utworu potwierdzającej, że obóz koncentracyjny to przedsiębiorstwo rabunkowej eksploatacji.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Eksterminację ilustruje selekcja przybyłych transportem i kierowanie ludzi na śmierć; skrupulatne liczenie ofiar oraz powtarzalność rozładunku pokazują zorganizowany charakter zbrodni.
Rabunkową eksploatację potwierdza odbieranie przywożonym ludziom rzeczy oraz podział łupów, a także wykorzystywanie więźniów do niewolniczej pracy przy transportach. Wpisz dwa wyraźnie rozdzielone przykłady i przypisz każdy do właściwego aspektu obozowego systemu.
Na co uważać
Nie traktuj słowa „przedsiębiorstwo” jako neutralnej oceny. Metafora odsłania przemysłową organizację zbrodni i grabieży.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
2 pkt – poprawne podanie przykładu sytuacji z utworu potwierdzającej, że obóz koncentracyjny to przedsiębiorstwo eksterminacji ORAZ przykładu sytuacji z utworu potwierdzającej, że obóz koncentracyjny to przedsiębiorstwo rabunkowej eksploatacji. 1 pkt – poprawne podanie przykładu sytuacji z utworu potwierdzającej, że obóz koncentracyjny to przedsiębiorstwo eksterminacji ALBO przykładu sytuacji z utworu potwierdzającej, że obóz koncentracyjny to przedsiębiorstwo rabunkowej eksploatacji. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-GRUDZIEN-F2023-Z12
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8
Epoki: literatura wojny i okupacji | literatura po 1945
Autorzy: Tadeusz Borowski
Utwory: Proszę państwa do gazu
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich