Tekst A
Przeczytaj wiersz Miłość Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.
Maria Pawlikowska-Jasnorzewska Miłość
Nie widziałam cię już od miesiąca. I nic. Jestem może bledsza, trochę śpiąca, trochę bardziej milcząca, lecz widać można żyć bez powietrza!
Przypisy i opis źródła
Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Miłość, [w:] tejże, Poezje, t. I, Warszawa 1974.
Wyjaśnij, na czym polega paradoks sytuacji podmiotu lirycznego wiersza Miłość.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Paradoks wymaga zestawienia przekonania z doświadczeniem, które wydaje się mu przeczyć.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź, do czego przyrównano ukochaną osobę i co mówiący odkrywa po rozstaniu.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Uzupełnij: sądził, że ___, a jednak ___. Dopowiedz, co ta rozbieżność ujawnia o przeżyciu miłości.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Paradoks polega na tym, że podmiot liryczny potrafi żyć, chociaż sądził, że ukochana osoba jest mu niezbędna do życia jak powietrze.
- Paradoks wynika z przedstawienia miłości jako czegoś niezbędnego do życia. Podmiot liryczny mówi, że jednak żyje, choć nieszczęśliwie kocha.
- Paradoks sytuacji podmiotu lirycznego wiersza polega na tym, że mimo rozstania z osobą ukochaną, która była dla podmiotu niezbędna do życia jak powietrze, to – wraz z upływem czasu – podmiot stwierdza, że jednak potrafi żyć bez tej osoby.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie paradoksu.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Paradoks zestawia dwa pozornie sprzeczne przekonania: ukochana osoba wydawała się tak niezbędna jak powietrze, a mimo rozstania mówiący nadal żyje.
Doświadczenie czasu podważa wcześniejsze absolutne wyobrażenie o miłości. Aby objaśnić paradoks, nazwij zarówno przekonanie o niemożności życia bez ukochanej osoby, jak i faktyczne trwanie życia po utracie tej relacji.
Na co uważać
Nie nazywaj paradoksem samego smutku po rozstaniu — trzeba pokazać sprzeczność oczekiwania z doświadczeniem.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wyjaśnienie paradoksu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-CZERWIEC-F2023-Z13
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8 | PP:I.1.9 | PP:II.3.4
Wymagania historyczne: I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […] I.1.10 rozpoznaje w utworze sposoby kreowania […] sytuacji lirycznej […]. I.2.2 rozpoznaje zjawiska powodujące niejednoznaczność wypowiedzi ([…] paradoksy) […].
Autorzy: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska
Motywy: miłość
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich | II.3 Komunikacja językowa i kultura języka