W poniższej tabeli przedstawiono wybrane założenia dwóch epok literackich: pozytywizmu i Młodej Polski. Do każdej epoki dobierz odpowiedni cytat z utworu poetyckiego, wybrany spośród cytatów 1–3, ilustrujący założenia danej epoki. Wpisz właściwy numer cytatu w odpowiednie miejsce w tabeli.
| Oznaczenie | Epoka literacka – założenia | Numer cytatu |
|---|---|---|
A. | Pozytywizm Założenia filozofii pozytywizmu […] dostosowywano do szczególnych polskich warunków, wyciągając z niej przede wszystkim konsekwencje praktyczne: konieczność upowszechnienia oświaty, popularyzacji nauki i laickiego światopoglądu. Na podstawie: Słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński, Wrocław 2002. | … |
B. | Młoda Polska W pierwszej fazie swego rozwoju [ta epoka] skłaniała się ku tendencjom dekadenckim […], zwłaszcza w liryce kreowała bohatera biernie przeżywającego świat i przekonanego o schyłkowym charakterze kultury, w której żyje. Na podstawie: Słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński, Wrocław 2002. | … |
Cytaty z utworów poetyckich
1. Nieście więc wiedzy pochodnię na czele I nowy udział bierzcie w wieków dziele, Przyszłości podnoście gmach!
2. A gawiedź wierzy głęboko; Czucie i wiara silniej mówi do mnie Niż mędrca szkiełko i oko.
3. Jutro?... Nie wierzę, aby lepiej było, i nie zazdroszczę już tej wiary – dzieciom… Po co się łudzić?
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Dobierasz cytaty do opisanych założeń epok, nie do ogólnie poetyckiego brzmienia.
2. Gdzie szukać?
W każdym fragmencie sprawdź stosunek do wiedzy, przyszłości, wiary i możliwości działania.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Porównaj te cechy z definicjami w tabeli. Wybierz cytat realizujący cały opis, nie jedynie pojedyncze podobne słowo.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
A1, B3
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wpisanie do tabeli numerów cytatów.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Dlaczego tak, dlaczego nie?
| Wariant / rozstrzygnięcie | Uzasadnienie |
|---|---|
| A → 1 | Wezwanie do niesienia „wiedzy pochodni” i budowania przyszłości odpowiada pozytywistycznemu programowi oświaty, nauki oraz praktycznego postępu. |
| B → 3 | Brak wiary w lepsze jutro i pytanie o sens złudzeń oddają dekadencki pesymizm wczesnej Młodej Polski. |
| 2 — nie wykorzystuj | Przeciwstawienie czucia i wiary „szkiełku i oku” reprezentuje romantyczny spór z racjonalizmem, nie założenia dwóch epok z tabeli. |
Na co uważać
Dopasuj sens cytatu do podanej charakterystyki, zamiast kierować się samą datą lub brzmieniem poetyckim.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wpisanie do tabeli numerów cytatów. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2023-MAJ-F2023-Z13
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.1 | PP:I.1.8
Wymagania historyczne: I.1.1 […] sytuuje utwory literackie w poszczególnych okresach: […] pozytywizm, Młoda Polska […]; I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów oraz jej związek z programami epoki literackiej, zjawiskami społecznymi, historycznymi, egzystencjalnymi […].
Motywy: nauka i technika | wiara
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich