Tekst A
Frans Hals Young Man holding a Skull […]1
Przypisy i opis źródła
- Young Man holding a Skull […] (ang.) – młodzieniec trzymający czaszkę.
www.nationalgallery.org.uk
Tekst B
[…]
Świat hołduje marności
I wszytkie1 ziemskie włości2;
To na wieki nie minie,
Że marna marność słynie.
Miłujmy i żartujmy,
Żartujmy i miłujmy,
Lecz pobożnie, uczciwie,
A co czyste właściwie.
Nad wszytko bać się Boga –
Tak fraszką3 śmierć i trwoga.
Przypisy i opis źródła
- Fraszka – drobiazg, coś mało znaczącego.
- Wszytkie – wszystkie.
- Włość – posiadłość ziemska, majątek ziemski.
Daniel Naborowski, Poezje, Kraków 2003.
Materiał graficzny — powiększ po otwarciu
Napisz, jaki motyw łączy przedstawiony obraz Fransa Halsa i wiersz Daniela Naborowskiego. Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do obu tekstów. Motyw: …
Uzasadnienie: …
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Wspólny motyw musi być potwierdzony i obrazem, i wymową wiersza.
2. Gdzie szukać?
Przyjrzyj się trzymanemu przedmiotowi oraz gestowi postaci; porównaj je z oceną dóbr doczesnych.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Podaj motyw, sens szczegółu malarskiego i odpowiadającą mu myśl utworu. Nie ogranicz uzasadnienia do jednego źródła.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Motyw: vanitas/przemijania/marności i nietrwałości rzeczy doczesnych. Uzasadnienie: Na obrazie młodzieniec trzyma czaszkę, która jest symbolem przemijania. Gestem ręki wskazuje na widza, co oznacza, że życie każdego z nas (sportretowanego i oglądającego) kończy się śmiercią. W wierszu Naborowskiego mowa wprost o marności świata/życia.
- Motyw: śmierci / memento mori Uzasadnienie: Młodzieniec na obrazie trzyma ludzką czaszkę, która symbolizuje śmierć. Z kolei podmiot liryczny wiersza też mówi o śmierci, podkreślając, że wszystko przemija i kończy się śmiercią.
Zasady oceniania
1 pkt – podanie motywu wspólnego dla obu tekstów i poprawne uzasadnienie uwzględniające symbolikę obrazu i wymowę wiersza.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Wspólny motyw to vanitas — marność i przemijalność życia oraz dóbr doczesnych. Na obrazie czaszka przypomina o śmierci, która czeka również młodego człowieka i widza.
Wiersz Naborowskiego mówi o nietrwałości ziemskiego świata. Połącz symbol czaszki z refleksją poety, aby wykazać zgodność obu przedstawień. Dopuszczalne jest również nazwanie motywu memento mori, jeśli uzasadnisz go oboma źródłami.
Na co uważać
Motyw wymaga potwierdzenia w obrazie i wierszu, nie tylko w jednym z nich.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – podanie motywu wspólnego dla obu tekstów i poprawne uzasadnienie uwzględniające symbolikę obrazu i wymowę wiersza. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2023-MAJ-F2023-Z10
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8 | PP:I.1.10 | PP:I.2.5
Wymagania historyczne: I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […]; I.1.11 rozumie pojęcie motywu literackiego […], rozpoznaje podstawowe motywy […]. I.2.6 odczytuje pozaliterackie teksty kultury, stosując kod właściwy w danej dziedzinie sztuki.
Epoki: literatura wojny i okupacji
Autorzy: Daniel Naborowski
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich | I.2 Odbiór tekstów kultury