Tekst A
Psalm 8
[…]
4 Gdy patrzę na Twe niebo, dzieło Twych palców,
księżyc i gwiazdy, któreś Ty utwierdził:
5 czym jest człowiek, że o nim pamiętasz,
i czym syn człowieczy, że się nim zajmujesz?
6 Uczyniłeś go niewiele mniejszym od istot niebieskich,
chwałą i czcią go uwieńczyłeś.
7 Obdarzyłeś go władzą nad dziełami rąk Twoich […].
Przypisy i opis źródła
Księga Psalmów, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Poznań 2016.
Tekst B
Pieśń
Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary?
Czego za dobrodziejstwa, który[m] nie masz miary? […]
Złota też, wiem, nie pragniesz, bo to wszytko1 Twoje,
Cokolwiek na tym świecie człowiek mieni swoje.
Wdzięcznym Cię tedy sercem, Panie, wyznawamy,
Bo nad to przystojniejszej ofiary nie mamy. […]
Chowaj nas, póki raczysz, na tej niskiej ziemi;
Jedno zawżdy niech będziem pod skrzydłami Twemi!
Przypisy i opis źródła
- Wszytko – wszystko.
Jan Kochanowski, Pieśń [Czego chcesz od nas, Panie…], [w:] tegoż, Poezje, Warszawa 1988.
Czy we fragmencie biblijnego Psalmu 8 oraz we fragmencie Pieśni Jana Kochanowskiego ukazano podobne postawy człowieka wobec Boga? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do obu utworów.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Wybierz wspólną płaszczyznę postawy: emocje wobec Boga, ocenę Jego dzieła lub relację z człowiekiem.
2. Gdzie szukać?
Zaznacz pochwały, podziękowania i wypowiedzi o miejscu człowieka w obu utworach.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Rozstrzygnięcie uzasadnij szczegółami obu fragmentów. Różnica akcentów może wymagać ostrożniejszego wniosku niż całkowita identyczność.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Postawy są podobne. Oba teksty mają charakter pochwalny – człowiek chwali Boga, bo wiele mu zawdzięcza. W Psalmie 8 człowiek zachwyca się stworzonym przez Boga światem i ma świadomość, że Bóg uczynił go odpowiedzialnym za ten świat, zaś w Pieśni człowiek czuje się przez Boga wyróżniony i chroniony.
- Postawy człowieka wobec Boga w obu tekstach są podobne. Psalm 8 przekazuje prawdę o wyjątkowym miejscu człowieka w porządku stworzenia. Wynika to z miłości Boga do ludzi, którym Stwórca powierza opiekę nad światem. Podobnie w pieśni Kochanowskiego wyznawcy wielbią Boga jako dobrego Stworzyciela otaczającego człowieka opieką.
- Postawy w obu tekstach są różne. W psalmie człowiek wyraża poczucie niższości i pokory wobec geniuszu i władzy Boga nad światem, a w Pieśni człowiek wyraża wdzięczność za otrzymane od Boga łaski.
Zasady oceniania
2 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odwołaniu do obu utworów.
1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odwołaniu do jednego utworu.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Odpowiedź „tak” można oprzeć na wspólnej postawie pochwały i wdzięczności: psalmista podziwia stworzony świat oraz wyróżnienie człowieka, a mówiący w pieśni docenia dobroć i opiekę Boga.
Dopuszczalne „nie” wymaga wydobycia różnicy akcentów: w psalmie mocniej podkreślone są małość i pokora człowieka wobec Stwórcy, w pieśni — wdzięczność za otrzymane łaski. Rozstrzygnięcie poprzyj dwustronnym porównaniem postaw, nie samym wspólnym tematem religijnym.
Na co uważać
Nie utożsamiaj podmiotu lirycznego z autorem ani nie zastępuj analizy ogólną deklaracją wiary.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
2 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odwołaniu do obu utworów. 1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odwołaniu do jednego utworu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2023-CZERWIEC-F2023-Z8
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.12
Wymagania historyczne: I.1.13 porównuje utwory literackie lub ich fragmenty, dostrzega kontynuacje i nawiązania w porównywanych utworach, określa cechy wspólne i różne.
Epoki: renesans
Autorzy: Jan Kochanowski
Utwory: Pieśni
Motywy: wiara
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich