Tekst A
Przeczytaj fragment Potopu Henryka Sienkiewicza.
Henryk Sienkiewicz Potop
Trąby znów zagrały w szeregach Wrzeszczowicza, lecz odgłos ich począł się oddalać. Pożar dogasał. Ciemność ogarniała podnóże Jasnej Góry. Tu i owdzie ozwało się rżenie koni, ale coraz dalsze, słabsze. Wrzeszczowicz cofał się ku Krzepicom.
Ksiądz Kordecki ukląkł na murze. – Mario! Matko Boga Jedynego! – rzekł silnym głosem – spraw, aby ten, który po nim nadejdzie, oddalił się również ze wstydem i próżnym gniewem w duszy.
Gdy tak się modlił, chmury nagle przerwały się nad jego głową i jasny blask miesiąca1 pobielił wieże, mury, klęczącego przeora i zgliszcza spalonych przy Świętej Barbarze budowli.
Przypisy i opis źródła
- Miesiąc – księżyc.
Henryk Sienkiewicz, Potop, t. 2., Warszawa 1977.
Wyjaśnij, na czym polega sakralizacja postaci księdza Kordeckiego w podanym fragmencie Potopu Henryka Sienkiewicza.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Sakralizacja jest zabiegiem przedstawienia postaci. Nie wynika wyłącznie z jej zawodu i modlitwy.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź światło, otoczenie oraz sposób opisu klęczącego przeora.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Wskaż środek obrazowania i jego religijne skojarzenie. Wyjaśnij, jak nadaje Kordeckiemu szczególną rangę.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Modlitwie ks. Kordeckiego skierowanej do Matki Boskiej towarzyszą opisy przyrody – „jasność” i „blask” czy „pobielenie” wież, murów i „klęczącego przeora”. Te zabiegi wskazują na sakralizowanie bohatera.
- W Biblii jasność jest m.in. wyrazem obecności Boga, więc we fragmencie Potopu „jasny blask miesiąca” rozpraszający mrok i rozświetlający postać modlącego się księdza Kordeckiego uświęca go – sam Bóg czuwa nad obrońcą Jasnej Góry.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Uwaga. Nie uznaje się za poprawną odpowiedzi, że sakralizacja postaci ks. Kordeckiego polega wyłącznie na tym, że się modlił.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Sakralizacja nadaje postaci wymiar świętości. W opisie Kordeckiego służy temu nie tylko modlitwa, lecz także otaczający go blask i jasność rozpraszająca mrok.
Światło kojarzone z obecnością Boga obejmuje klęczącego przeora i klasztor, ukazując go jako obrońcę otoczonego boską opieką. Połącz element opisu z jego religijnym znaczeniem; to wyjaśnia sposób uświęcenia bohatera.
Na co uważać
Samo stwierdzenie, że Kordecki jest księdzem i się modli, nie objaśnia zabiegu literackiego.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Uwaga. Nie uznaje się za poprawną odpowiedzi, że sakralizacja postaci ks. Kordeckiego polega wyłącznie na tym, że się modlił.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2023-CZERWIEC-F2023-Z12
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.5 | PP:I.1.8 | PP:I.1.9
Wymagania historyczne: I.1.5 interpretuje treści […] symboliczne utworu literackiego; I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […]; I.1.10 rozpoznaje w utworze sposoby kreowania świata przedstawionego ([…] bohaterów […]) […].
Epoki: pozytywizm
Autorzy: Henryk Sienkiewicz
Utwory: Potop
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich