Tekst A
Jan Kochanowski
Pieśń III
Nie wierz Fortunie, co siedzisz wysoko1;
Miej na poślednie koła pilne oko2;
Bo to niestała pani z przyrodzenia3,
Często więc rada sprawy swe odmienia.
[…]
Cnota skarb wieczny, cnota klejnot drogi;
Tegoć nie wydrze nieprzyjaciel srogi,
Nie spali ogień, nie zabierze woda;
Nad wszystkim inszym panuje przygoda4.
Przypisy i opis źródła
- Siedzieć wysoko – zajmować wysoką pozycję społeczną.
- Miej na poślednie koła pilne oko – tzn. myśl o tym, co się może zdarzyć.
- Z przyrodzenia – z natury.
- Przygoda – przypadek.
Jan Kochanowski, Pieśń III, [w:] tegoż, Poezje, Warszawa 1988.
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B, a następnie odpowiedź wybraną spośród 1.–3.
Przytoczony fragment Pieśni III nawiązuje do filozofii:
- A. epikurejskiej
- B. stoickiej
i realizuje jej założenie polegające na:
- uznaniu szczęścia za cel życia, a braku cierpienia – za warunek szczęścia.
- dążeniu do doskonalenia się i na akceptacji naturalnego biegu życia.
- przekonaniu, że nie ma obiektywnych kryteriów prawdy.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Nazwa filozofii i jej założenie muszą tworzyć zgodną parę potwierdzoną pieśnią.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź zalecany stosunek do losu, doskonalenia siebie i szczęścia.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Najpierw rozpoznaj postawę, potem porównaj uzasadnienia z jej definicją. Nie wybieraj po samym ogólnym pragnieniu dobrego życia.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
B2
Zasady oceniania
1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Dlaczego tak, dlaczego nie?
| Wariant / rozstrzygnięcie | Uzasadnienie |
|---|---|
| B — filozofia stoicka | Postawa opiera się na doskonaleniu siebie i przyjęciu tego, co wynika z naturalnego biegu życia, zamiast na uzależnianiu spokoju od zewnętrznych zdarzeń. |
| A — nie wybieraj | Epikureizm łączy szczęście z rozumnym ograniczaniem cierpienia i przyjemnością, lecz nie to założenie rozpoznaje się w przytoczonym fragmencie. |
| 2 — właściwe uzasadnienie | Doskonalenie się oraz akceptacja naturalnego porządku odpowiadają wybranej postawie stoickiej. |
| 1 — nie wybieraj | To opis nawiązujący do epikurejskiego rozumienia szczęścia, nie uzasadnienie odpowiedzi B. |
| 3 — nie wybieraj | Brak obiektywnych kryteriów prawdy wiąże się ze sceptycyzmem, nie z rozpoznanym stoicyzmem. |
Na co uważać
Rozwiązanie to para B i 2. Poprawna nazwa filozofii bez właściwego uzasadnienia nie wystarcza.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawna odpowiedź. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2022-WRZESIEN-F2023-Z9
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8 | PP:I.2.4
Wymagania historyczne: I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […]. I.2.5 charakteryzuje główne prądy filozoficzne […].
Epoki: renesans
Autorzy: Jan Kochanowski
Utwory: Pieśni
Motywy: cierpienie | natura
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich | I.2 Odbiór tekstów kultury