Przeczytaj fragment opowiadania Tadeusza Borowskiego Ludzie, którzy szli. Tadeusz Borowski Ludzie, którzy szli Najpierw budowaliśmy na pustym polu, leżącym za barakami szpitala, boisko do piłki nożnej. Pole leżało „dobrze” – z lewa cygański z jego wałęsającą się dzieciarnią, kobietami siedzącymi po ustępach i ślicznymi, wysztyftowanymi na ostatnią nitkę flegerkami1, z tyłu – drut, za nim rampa z szerokimi torami kolei, wciąż zapełniona wagonami, a za rampą obóz kobiecy. Właściwie nie żaden obóz kobiecy. Tak się nie mówiło. Mówiło się FKL – i wystarczy. Z prawa od pola były krematoria, jedne za rampą, obok FKL-u, drugie bliżej, tuż przy drucie. Solidne budynki, mocno osadzone w ziemi. Za krematoriami lasek, którym szło się do białego domku. Budowaliśmy boisko wiosną i jeszcze przed jego skończeniem poczęliśmy siać pod oknami kwiatki i wykładać tłuczoną cegłą czerwone szlaczki naokoło bloków. Siało się szpinak i sałatę, słoneczniki i czosnek. Zakładało się trawniczki z wycinanej koło boiska murawy. Podlewało się to co dzień wodą przywożoną beczkami z obozowej umywalni. Kiedy podlewane kwiatki podrosły, skończyliśmy boisko. Tadeusz Borowski, Ludzie, którzy szli, [w:] tegoż, Wspomnienia, wiersze, opowiadania, Warszawa 1981. 1 Fleger – sanitariusz w szpitalu. Z podanego fragmentu utworu wypisz dwa zdrobnienia, a następnie określ, jaką funkcję pełni zastosowanie zdrobnień w narracji opowiadania. Zdrobnienia: … Funkcja w utworze: …
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Potrzebujesz dwóch zdrobnień i funkcji ich użycia w obozowym otoczeniu.
2. Gdzie szukać?
Zestaw łagodnie brzmiące nazwy z informacjami o miejscach sąsiadujących z boiskiem.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Wypisz dwa przykłady i objaśnij powstający kontrast. Sama czułość lub mały rozmiar przedmiotu nie wyczerpuje funkcji narracyjnej.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zdrobnienia: kwiatki, szlaczki, lasek, trawniczki, domek. Funkcja: podkreślają kontrast między pozorami normalnego życia a okrucieństwem życia w obozie koncentracyjnym
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch przykładów z tekstu oraz określenie ich funkcji.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Wypisz dwa zdrobnienia, np. „kwiatki” i „trawniczki”. Ich łagodne, codzienne brzmienie kojarzy się z pielęgnowaniem zwyczajnego otoczenia.
W sąsiedztwie rampy i krematoriów tworzą jednak wstrząsający kontrast: pozory normalności współistnieją z masową zbrodnią. Funkcja nie polega więc wyłącznie na wyrażeniu czułości narratora, lecz na ujawnieniu obozowego zniekształcenia codzienności.
Na co uważać
Podaj dwa przykłady i funkcję. Samo rozpoznanie zdrobnień nie wystarczy.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch przykładów z tekstu oraz określenie ich funkcji. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2022-MARZEC-POKAZOWY-F2023-Z14
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.5 | PP:I.1.8 | PP:II.1.1
Wymagania historyczne: I.1.5 interpretuje treści alegoryczne i symboliczne […]; I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […]. II.1.1 wykorzystuje wiedzę z dziedziny […] słowotwórstwa […] w analizie i interpretacji tekstów […].
Epoki: literatura wojny i okupacji
Autorzy: Tadeusz Borowski
Utwory: Ludzie, którzy szli
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich | II.1 Gramatyka języka polskiego