Tekst A
Przeczytaj poniższy fragment tekstu Bolesława Prusa.
Bolesław Prus Kroniki
Tymczasem literatura piękna obok stron przyjemnych i bawiących, na które u nas kładzie największy, jeśli nie wyłączny nacisk, posiada stronę niesłychanie poważną. Pokazuje ludzi żyjących w danym okresie czasu, ich stan umysłu, ich pragnienia, sposoby, w jakie zdobywają szczęście, jeśli je zdobywają, i przeszkody, z którymi muszą walczyć. Krótko mówiąc, w literaturze tak zwanej pięknej społeczeństwo poznaje samo siebie. A jeżeli godnym szacunku jest uczony, który odkrył nowy pierwiastek chemiczny, nową roślinę albo jakiś pokład geologiczny w pewnej okolicy, nie mniej szanowany musi być autor, który pokazuje nam nowy typ, nowy ludzki charakter albo prąd społeczny. On jest nie tylko artystą, ale i badaczem, i odkrywcą, nie tylko bawi, ale i uczy przedmiotów najważniejszych, bo tych, które nas bezpośrednio otaczają, z którymi mamy ciągłe stosunki.
Przypisy i opis źródła
Bolesław Prus, Kroniki, Warszawa 1954–1959.
Jakie zadanie – poza dostarczaniem czytelnikowi rozrywki – stawia literaturze Bolesław Prus? Wyjaśnij na podstawie przytoczonego fragmentu Kronik.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Pytanie wyłącza samą rozrywkę, więc szukaj innej funkcji literatury.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź, jakie treści pisarz powinien przybliżać czytelnikowi i w jakim celu.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Nazwij zadanie i doprecyzuj zakres poznawanej rzeczywistości. Nie sprowadzaj każdego pouczenia wyłącznie do moralizowania.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Literatura ma pełnić funkcję dydaktyczną, tj. objaśniać świat, zapoznawać z nowymi teoriami czy wynalazkami, które wpływają na ludzkie życie.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Prus przypisuje literaturze funkcję poznawczą i dydaktyczną. Ma ona pomagać czytelnikowi rozumieć rzeczywistość, a nie tylko zapewniać przyjemność lektury.
W szczególności może przybliżać teorie, wynalazki i odkrycia wpływające na życie ludzi. Wyjaśnij zakres nauki płynącej z literatury, zamiast sprowadzać dydaktyzm wyłącznie do moralizowania.
Na co uważać
Pytanie wyłącza samą rozrywkę, więc nie odpowiadaj wyłącznie o zaciekawieniu fabułą.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawna odpowiedź. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2022-GRUDZIEN-F2023-Z11-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.2.1 | PP:I.2.3
Wymagania historyczne: I.2.1 przetwarza […] informacje z tekstów […]; I.2.3 […] odczytuje informacje i przekazy jawne […].
Epoki: pozytywizm
Autorzy: Bolesław Prus
Umiejętności: I.2 Odbiór tekstów kultury