Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 1 · maj 2026 · Formuła 2023

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
disiarczkowych. W poniższej tabeli przedstawiono skład albuminy.
Nazwa
Liczba
Nazwa
Liczba
Nazwa
Liczba
aminokwasu
reszt
aminokwasu
reszt
aminokwasu
reszt
alanina
62
kwas glutaminowy
62
prolina
24
arginina
24
histydyna
16
seryna
24
asparagina
17
izoleucyna
8
treonina
28
kwas asparaginowy 36
leucyna
61
tryptofan
1
cysteina
35
lizyna
59
tyrozyna
18
glicyna
12
metionina
6
walina
41
glutamina
20
fenyloalanina
31
Głównymi funkcjami albuminy są regulowanie ciśnienia osmotycznego krwi, buforowanie pH
krwi oraz transport długołańcuchowych kwasów tłuszczowych.
Na podstawie: M. Ples, Białko – budulec życia, „Biologia w Szkole” 20, 2017;
www.rcsb.org/3d-view/1AO6
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Uzasadnij, że dzięki związaniu długołańcuchowych kwasów tłuszczowych przez
0–1
albuminę możliwy staje się transport tych kwasów we krwi. W odpowiedzi uwzględnij
rozpuszczalność albuminy oraz długołańcuchowych kwasów tłuszczowych w osoczu.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
1 pkt – poprawne uzasadnienie, odnoszące się do słabej rozpuszczalności
długołańcuchowych kwasów tłuszczowych w osoczu krwi i dobrej rozpuszczalności
albuminy w osoczu krwi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie rozpuszczają się dobrze w wodzie, która jest
głównym składnikiem osocza krwi. Albumina jest białkiem dobrze rozpuszczalnym
w wodzie, a więc po przyłączeniu kwasów tłuszczowych uczestniczy w ich transporcie we
krwi.
•
W przeciwieństwie do albuminy takie kwasy tłuszczowe słabo rozpuszczają się w osoczu
krwi i dlatego są transportowane dopiero po związaniu się z cząsteczkami albuminy.
•
Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie rozpuszczają się w płynach ustrojowych, dlatego
muszą się wiązać z cząsteczkami albuminy dobrze rozpuszczalnymi w osoczu.
•
Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie są rozpuszczalne w osoczu. Dzięki połączeniu
z rozpuszczalną w osoczu albuminą możliwy staje się ich transport, dlatego że powstały
kompleks jest rozpuszczalny.
•
Ponieważ albuminy to białka dobrze rozpuszczalne, a kwasy tłuszczowe to związki słabo
rozpuszczalne.
•
Albumina jest rozpuszczalna, a DKT – nie są.
Uwaga:
Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do rozpuszczania się we krwi – zamiast w osoczu krwi.
Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do całkowitej nierozpuszczalności długołańcuchowych
kwasów tłuszczowych w wodzie.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do zmiany właściwości kwasów tłuszczowych
w wyniku ich związania z albuminą, np. „Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe stają się
rozpuszczalne w osoczu krwi po przyłączeniu się do albuminy”.
Dopuszcza się odpowiedzi odnoszące się do hydrofobowości lub niepolarności kwasów
tłuszczowych, np.:
•
DKT mają charakter hydrofobowy, więc bez związania z hydrofilową albuminą ich
transport we krwi nie byłby możliwy.
•
DKT mają charakter niepolarny, więc dopiero po związaniu się z polarną albuminą ich
transport we krwi staje się możliwy.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-MAJ-F2023-Z1-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:I.2.2 | PR:I.2.3 | PR:OG.IV.2
Działy: Chemizm życia
Procesy: ekspresja genów
Zagadnienia: Składniki organiczne
Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych