Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
18.
Pierwsze informacje o pojawieniu się w wodach zatoki Bodega na zachodnim wybrzeżu
0–1
Stanów Zjednoczonych małża Gemma gemma, pochodzącego ze wschodniego wybrzeża
Ameryki Północnej, są datowane na koniec XIX wieku. Od tego czasu ten obcy gatunek
współwystępował z rodzimymi małżami z rodzaju Nutricola. Mimo że nisze ekologiczne
małży z rodzajów Gemma i Nutricola częściowo się pokrywają, nie wpłynęło to znacząco
na liczebność populacji małży z rodzaju Nutricola. Sytuacja zmieniła się dopiero pod koniec
XX wieku, gdy w zatoce Bodega pojawił się kolejny gatunek obcy – żywiący się małżami
krab brzegowy (Carcinus maenas). Badania wykazały, że ten krab odżywia się osobnikami
obu gatunków małży, ale preferuje jako swoje ofiary małże z rodzaju Nutricola, głównie ze
względu na ich większe rozmiary w stosunku do G. gemma. Okazało się także, że liczebność
populacji małży G. gemma w wodach zatoki Bodega się zwiększyła.
Na podstawie: D. Rachalewska, „Invasional meltdown” zbieg okoliczności czy reguła?, „Kosmos” 63(1), 2014.
Wyjaśnij, dlaczego od czasu pojawienia się w wodach zatoki Bodega kraba
brzegowego wzrosła liczebność populacji małży G. gemma. W odpowiedzi uwzględnij
oddziaływania międzygatunkowe występujące w tym ekosystemie.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Pierwsze informacje o pojawieniu się w wodach zatoki Bodega na zachodnim wybrzeżu
0–1
Stanów Zjednoczonych małża Gemma gemma, pochodzącego ze wschodniego wybrzeża
Ameryki Północnej, są datowane na koniec XIX wieku. Od tego czasu ten obcy gatunek
współwystępował z rodzimymi małżami z rodzaju Nutricola. Mimo że nisze ekologiczne
małży z rodzajów Gemma i Nutricola częściowo się pokrywają, nie wpłynęło to znacząco
na liczebność populacji małży z rodzaju Nutricola. Sytuacja zmieniła się dopiero pod koniec
XX wieku, gdy w zatoce Bodega pojawił się kolejny gatunek obcy – żywiący się małżami
krab brzegowy (Carcinus maenas). Badania wykazały, że ten krab odżywia się osobnikami
obu gatunków małży, ale preferuje jako swoje ofiary małże z rodzaju Nutricola, głównie ze
względu na ich większe rozmiary w stosunku do G. gemma. Okazało się także, że liczebność
populacji małży G. gemma w wodach zatoki Bodega się zwiększyła.
Na podstawie: D. Rachalewska, „Invasional meltdown” zbieg okoliczności czy reguła?, „Kosmos” 63(1), 2014.
Wyjaśnij, dlaczego od czasu pojawienia się w wodach zatoki Bodega kraba
brzegowego wzrosła liczebność populacji małży G. gemma. W odpowiedzi uwzględnij
oddziaływania międzygatunkowe występujące w tym ekosystemie.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, uwzględniające zmniejszenie liczebności populacji małży
z rodzaju Nutricola w wyniku presji drapieżnika oraz wzrost liczebności populacji
G. gemma w wyniku zmniejszenia konkurencji z małżami Nutricola.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Ponieważ drapieżny krab brzegowy jako swoje ofiary wybierał głównie rodzime gatunki
małży, to ich liczebność spadła, a wtedy zmniejszyła się konkurencja między małżami
Nutricola i Gemma gemma.
•
Intensywna presja drapieżników na rodzime małże doprowadziła do redukcji ich
liczebności. Wobec braku konkurencji populacja G. gemma mogła rozwijać się bez
przeszkód.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, uwzględniające zmniejszenie liczebności populacji małży
z rodzaju Nutricola w wyniku presji drapieżnika oraz wzrost liczebności populacji
G. gemma w wyniku zmniejszenia konkurencji z małżami Nutricola.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Ponieważ drapieżny krab brzegowy jako swoje ofiary wybierał głównie rodzime gatunki
małży, to ich liczebność spadła, a wtedy zmniejszyła się konkurencja między małżami
Nutricola i Gemma gemma.
•
Intensywna presja drapieżników na rodzime małże doprowadziła do redukcji ich
liczebności. Wobec braku konkurencji populacja G. gemma mogła rozwijać się bez
przeszkód.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2023-Z18
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XVII.3.2 | PR:XVII.3.3 | PR:OG.III.2 | PR:OG.IV.1
Działy: Ekologia
Organizmy: zwierzęta
Zagadnienia: Ekologia ekosystemu. Ochrona i gospodarka ekosystemami
Umiejętności: Posługiwanie się informacjami pochodzącymi z analizy materiałów źródłowych | Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych