Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 14 · czerwiec 2026 · Formuła 2023

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Za umaszczenie pręgowane u kotów odpowiadają współdziałające dwa geny autosomalne
A i M:
•
allel A – warunkuje uwidocznienie się pręgowania
allel a – warunkuje brak pręgowania
•
allel M – odpowiada za pręgowanie tygrysie
allel m – odpowiada za pręgowanie klasyczne.
Trzeci gen T o dominacji niepełnej w stosunku do genów A i M modyfikuje ich ekspresję:
•
allel T – w stanie homozygotycznym decyduje o umaszczeniu gładkim
(tzw. abisyńskim), a u heterozygot jest widoczne częściowe pręgowanie, występujące
jedynie na łapach, na ogonie i na brzuchu
allel t – w stanie homozygotycznym nie ma wpływu na umaszczenie.
Na poniższych zdjęciach przedstawiono koty o pręgowaniu klasycznym (I) i tygrysim (II).
I
II
Na podstawie: wszystkookotach.pl; poznajkota.pl
Fotografie: catspurfection.com; costa-rica-guide.com
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Kotka o pręgowaniu tygrysim i kocur o pręgowaniu klasycznym mają już potomstwo bez
0–1–
2–3
pręgowania i o pręgowaniu klasycznym.
Podaj genotypy pokolenia rodzicielskiego i zapisz krzyżówkę genetyczną
z uwzględnieniem tylko loci A i M. Na podstawie krzyżówki genetycznej określ możliwe
fenotypy w pokoleniu potomnym oraz podaj ich oczekiwany stosunek.
Genotyp kotki: ..................................
Genotyp kocura: ...............................
Krzyżówka:
Stosunek fenotypowy: ............................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
3 pkt – podanie poprawnych genotypów ORAZ poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej,
ORAZ za poprawne podanie oczekiwanego stosunku fenotypowego wśród
potomstwa.
2 pkt – podanie poprawnych genotypów ORAZ poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej.
1 pkt – podanie poprawnych genotypów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Genotyp kotki: AaMm
Genotyp kocura: Aamm
Krzyżówka:
♂
Am
am
♀
AAMm
AaMm
AM
(pręgowanie tygrysie)
(pręgowanie tygrysie)
AAmm
Aamm
Am
(pręgowanie klasyczne)
(pręgowanie klasyczne)
AaMm
aaMm
aM
(pręgowanie tygrysie)
(brak pręgowania)
Aamm
aamm
am
(pręgowanie klasyczne)
(brak pręgowania)
Stosunek fenotypowy:
pręgowanie tygrysie : pręgowanie klasyczne : brak pręgowania – 3 : 3 : 2
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2023-Z14-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XIV.1.1 | PR:XIV.1.2 | PR:OG.IV.1
Działy: Genetyka klasyczna
Procesy: ekspresja genów | dziedziczenie
Zagadnienia: Dziedziczenie cech
Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych