Zadanie 9.1 — czerwiec 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 9 · czerwiec 2026 · Formuła 2015

Ukwiał Nematostella vectensis to gatunek modelowy w badaniach biologicznych. Zbadano wpływ GABA (kwasu gamma-aminomasłowego) na rozwój N. vectensis. Larwy – planule – były hodowane w sztucznej wodzie morskiej. Do jednej hodowli dodano dodatkową porcję sztucznej wody morskiej, a do drugiej – roztwór GABA, którego stężenie końcowe wynosiło 10−3 mol ∙ dm−3. Doświadczenie wykonano w trzech powtórzeniach, a w każdym powtórzeniu użyto 100 larw.

Poniżej przedstawiono wyniki badania: A – odsetek planul przekształconych w polipy oraz B – typowe formy zwierzęcia w kolejnych dniach po zapłodnieniu. Na wykresie przedstawiono wartości średnie, słupki błędów oznaczają odchylenie standardowe.

Odsetek w pełni rozwiniętych polipów w dniach 5–11 po zapłodnieniu. W wodzie morskiej rośnie do około 90%, po zastosowaniu GABA do około 13%; pomiary mają znaczniki rozrzutu.
Rozwój organizmów w wodzie morskiej i przy GABA w dniach 3, 4, 6, 7 i 11. W górnym szeregu pojawiają się wydłużone polipy z ramionami, w dolnym formy pozostają mniej zróżnicowane.

Na podstawie: S. Levy i in., Ectopic Activation of GABAB Receptors […] in […] Nematostella vectensis,

„Nature Ecology and Evolution” 5(1), 2021.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 9; strona PDF 20
Materiał do zadania 9 · strona PDF 20
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Podaj nazwę typu zwierząt, do którego należy N. vectensis.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 9.1; strona PDF 21
Zadanie 9.1 · strona PDF 21

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Nematostella jest ukwiałem. Odpowiedź ma wskazywać typ systematyczny, a nie nazwę gatunku, gromady lub samej postaci rozwojowej.

Podpowiedź 2

W materiale występują nazwy planula i polip. Przypomnij sobie typ zwierząt obejmujący ukwiały, koralowce i meduzy oraz charakterystyczne dla niego komórki obronno-łowne.

Podpowiedź 3

Podaj nazwę typu po polsku lub po łacinie. Nie wpisuj „polipy”: polip opisuje postać organizacji ciała i nie zastępuje oczekiwanej nazwy taksonu.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

parzydełkowce / Cnidaria

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 19
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 19

Zasady oceniania

1 pkt – podanie poprawnego taksonu w randze typu. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie rozwiązania

Opracowanie redakcyjne

Nematostella vectensis należy do typu parzydełkowce — Cnidaria. Do tej grupy należą m.in. ukwiały i koralowce. Informacje o planuli i polipie są zgodne z jej przynależnością do parzydełkowców.

Polecenie wymaga nazwy typu. Odpowiedź „ukwiały” byłaby nazwą węższej grupy, a „polip” oznacza postać ciała. Rozwiązując zadania klasyfikacyjne, trzeba sprawdzić nie tylko rozpoznanie organizmu, lecz także rangę systematyczną wskazaną w poleceniu.

Sprawdź kompletność rozwiązania

1 pkt – podanie poprawnego taksonu w randze typu. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Powiązanie z obecną podstawą programową:

Polecenie 9.1 — w podstawie programowej. Identyfikacja parzydełkowca.

  • PR:X.3 — wymienia cechy pozwalające na rozróżnienie parzydełkowców, płazińców, nicieni, pierścienic, mięczaków, stawonogów (skorupiaków, pajęczaków i owadów) i szkarłupni;
Wymagania podstawy programowej

Polecenie 9.1

W podstawie programowej

Identyfikacja parzydełkowca.

  • PR:X.3 — wymienia cechy pozwalające na rozróżnienie parzydełkowców, płazińców, nicieni, pierścienic, mięczaków, stawonogów (skorupiaków, pajęczaków i owadów) i szkarłupni;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2015-Z9-1

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:X.3

Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający: 2) wymienia cechy pozwalające na rozróżnienie parzydełkowców […].

Działy: Różnorodność zwierząt

Organizmy: zwierzęta

Procesy: rozmnażanie

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania