Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 4 · czerwiec 2026 · Formuła 2015
Pando to północnoamerykański las złożony z jednego gatunku drzewa liściastego – topoli osikowej (Populus tremuloides), a zarazem jest to jeden organizm – jeden osobnik rozmnażający się wegetatywnie. Na pędach Pando wyrastają wyłącznie kwiaty męskie. Pando jest jednym z najstarszych i najcięższych organizmów na Ziemi. Ma około 47 tysięcy pędów wyrastających ze wspólnego systemu korzeniowego. Większość pni obumiera po około 130 latach. Jeleniowate i inne zwierzęta roślinożerne odżywiają się młodymi odrostami Pando. Według naukowców ten las powoli zamiera. Zamieranie tego lasu zbiegło się w czasie z większą aktywnością ludzi – wytępiono na tym terenie duże drapieżniki, a w okolicy wybudowano domki letniskowe i zakazano polowań na jeleniowate.
Poniższe zdjęcie przedstawia fragment Pando w okresie jesiennym.

Na podstawie: D. Shultz, One of the World’s Largest Organisms Is Shrinking. Mule Deer Are Eating Away the
Pando Aspen Clone, „Science”, 2018.
Fotografia: www.fs.usda.gov
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Brak drapieżników jest przyczyną wzrostu liczebności roślinożerców, zjadających młode pędy Pando.
Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi, w których zdający odnosi się do zmniejszenia liczebności osobników Pando, ponieważ ten las jest utworzony przez jednego osobnika.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do mechanizmu – wzrostu liczebności
(populacji) zwierząt roślinożernych odżywiających się młodymi pędami. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 4.3
W podstawie programowej
Kaskada troficzna po zaniku dużych drapieżników.
- PR:XVII.3.3 — wyjaśnia zmiany liczebności populacji w układzie zjadający i zjadany;
- PR:XVII.3.6 — określa zależności pokarmowe w ekosystemie na podstawie analizy fragmentów sieci pokarmowych; przedstawia zależności pokarmowe w biocenozie w postaci łańcuchów pokarmowych;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2015-Z4-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XVII.3.3 | PR:XVII.3.6
Wymagania historyczne: VII. Ekologia. 3. Zależności międzygatunkowe. Zdający: 5) wyjaśnia zmiany liczebności populacji zjadanego i zjadającego na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego; 6) przedstawia skutki presji populacji zjadającego (drapieżnika, roślinożercy […]) na populację zjadanego […].
Działy: Ekologia
Organizmy: rośliny | zwierzęta
Procesy: rozmnażanie
Zagadnienia: Ekologia ekosystemu. Ochrona i gospodarka ekosystemami


