Zadanie 4.3 — czerwiec 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 4 · czerwiec 2026 · Formuła 2015

Pando to północnoamerykański las złożony z jednego gatunku drzewa liściastego – topoli osikowej (Populus tremuloides), a zarazem jest to jeden organizm – jeden osobnik rozmnażający się wegetatywnie. Na pędach Pando wyrastają wyłącznie kwiaty męskie. Pando jest jednym z najstarszych i najcięższych organizmów na Ziemi. Ma około 47 tysięcy pędów wyrastających ze wspólnego systemu korzeniowego. Większość pni obumiera po około 130 latach. Jeleniowate i inne zwierzęta roślinożerne odżywiają się młodymi odrostami Pando. Według naukowców ten las powoli zamiera. Zamieranie tego lasu zbiegło się w czasie z większą aktywnością ludzi – wytępiono na tym terenie duże drapieżniki, a w okolicy wybudowano domki letniskowe i zakazano polowań na jeleniowate.

Poniższe zdjęcie przedstawia fragment Pando w okresie jesiennym.

Fotografia topoli osikowych klonu Pando oraz materiał ilustrujący wspólne pochodzenie pędów.

Na podstawie: D. Shultz, One of the World’s Largest Organisms Is Shrinking. Mule Deer Are Eating Away the

Pando Aspen Clone, „Science”, 2018.

Fotografia: www.fs.usda.gov

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 4; strona PDF 10
Materiał do zadania 4 · strona PDF 10
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Wyjaśnij, dlaczego brak dużych drapieżników na terenie Pando jest jedną z przyczyn zamierania tego lasu.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 4.3; strona PDF 11
Zadanie 4.3 · strona PDF 11

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Brak drapieżników jest przyczyną wzrostu liczebności roślinożerców, zjadających młode pędy Pando.

Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi, w których zdający odnosi się do zmniejszenia liczebności osobników Pando, ponieważ ten las jest utworzony przez jednego osobnika.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 10
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 10

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do mechanizmu – wzrostu liczebności

(populacji) zwierząt roślinożernych odżywiających się młodymi pędami. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 4.3

W podstawie programowej

Kaskada troficzna po zaniku dużych drapieżników.

  • PR:XVII.3.3 — wyjaśnia zmiany liczebności populacji w układzie zjadający i zjadany;
  • PR:XVII.3.6 — określa zależności pokarmowe w ekosystemie na podstawie analizy fragmentów sieci pokarmowych; przedstawia zależności pokarmowe w biocenozie w postaci łańcuchów pokarmowych;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2015-Z4-3

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XVII.3.3 | PR:XVII.3.6

Wymagania historyczne: VII. Ekologia. 3. Zależności międzygatunkowe. Zdający: 5) wyjaśnia zmiany liczebności populacji zjadanego i zjadającego na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego; 6) przedstawia skutki presji populacji zjadającego (drapieżnika, roślinożercy […]) na populację zjadanego […].

Działy: Ekologia

Organizmy: rośliny | zwierzęta

Procesy: rozmnażanie

Zagadnienia: Ekologia ekosystemu. Ochrona i gospodarka ekosystemami

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania