Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 4 · maj 2025 · Formuła 2023

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
rośliną dwupienną, a jej owoce rozwijają się z pojedynczych słupków.
Poniżej przedstawiono fotografię przekroju poprzecznego przez owoc kiwi.
nasiona
W owocach kiwi znajduje się enzym – aktynidaza, który jest proteinazą. Aby sprawdzić
właściwości aktynidazy, uczniowie przeprowadzili doświadczenie. W tym celu przygotowali
cztery takie same pojemniki ze stężałą galaretką żelatynową, zawierającą białko zwierzęce –
kolagen. Włókna kolagenowe splatają się ze sobą i tworzą sieć ograniczającą ruch wody,
dzięki czemu galaretka ma postać żelu.
W zestawach 1. i 2. uczniowie umieścili na powierzchni galaretek takie same fragmenty
świeżo przekrojonego owocu kiwi, a w zestawach 3. i 4. pozostawili samą galaretkę.
Następnie uczniowie umieścili zestawy 1. i 3. w temperaturze 20 °C, a zestawy 2. i 4. –
w temperaturze 5 °C. Po kilku godzinach zaobserwowali częściowe rozpuszczenie się
galaretki w pojemniku trzymanym w temperaturze pokojowej i zawierającym owoc kiwi
(zestaw 1.).
Poniżej przedstawiono schemat doświadczenia i uzyskane wyniki.
Numer
Umieszczenie
Stan galaretki po kilku
Temperatura
zestawu
fragmentu kiwi
godzinach
1.
tak
20 °C
częściowe upłynnienie
2.
tak
5 °C
brak upłynnienia
3.
nie
20 °C
brak upłynnienia
4.
nie
5 °C
brak upłynnienia
Na poniższym rysunku przedstawiono wyniki uzyskane w zestawach 1. i 2.
zestaw 2.
zestaw 1.
Na podstawie: P. Jedynak, To kiwi cię zadziwi, „Wiedza i Życie” 9, 2022.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące aktinidii smakowitej są prawdziwe.
0–1–2
Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1.
P
F
W zalążni słupka aktinidii smakowitej znajduje się tylko jeden zalążek.
2.
P
F
Tylko część osobników aktinidii smakowitej wydaje owoce.
3.
P
F
Aktinidia smakowita to roślina okrytozalążkowa.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
2 pkt – za poprawną ocenę trzech stwierdzeń.
1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
1. – F, 2. – P, 3. – P.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-MAJ-F2023-Z4-4
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:IX.5.1 | PR:IX.5.3 | PR:IX.5.5 | PR:OG.I.1
Działy: Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny | zwierzęta
Procesy: ekspresja genów | rozmnażanie
Zagadnienia: Rozmnażanie i rozprzestrzenianie się roślin
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia