Zadanie 10.1 — maj 2025 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzonyEgzamin pisemny2 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 10 · maj 2025 · Formuła 2023

Materiał do zadania 10; strona PDF 16
Materiał do zadania 10 · strona PDF 16
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Na poniższym schemacie przedstawiono synapsę między neuronem ruchowym a włóknem
mięśnia szkieletowego człowieka. W szczelinie synaptycznej znajduje się enzym –
acetylocholinesteraza, który rozkłada acetylocholinę do octanu i choliny.
neuron
acetylocholina
A
A
Ch
Ch
cholina
Ch
A
receptor dla
octan
Ch
acetylocholiny
A
acetylocholinesteraza
włókno mięśniowe
Wytwarzane przez sinice toksyny: anatoksyna-a i guanitoksyna, zaburzają działanie synapsy
nerwowo-mięśniowej. Anatoksyna-a naśladuje działanie acetylocholiny – łączy się
z receptorami w błonie postsynaptycznej i je aktywuje, jednak w przeciwieństwie do
acetylocholiny nie jest degradowana przez acetylocholinesterazę, chociaż wiąże się
odwracalnie z jej miejscem aktywnym. Guanitoksyna trwale wiąże się z miejscem aktywnym
acetylocholinesterazy i blokuje działanie cząsteczki enzymu.
Aksony neuronów ruchowych docierających do mięśni szkieletowych człowieka są okryte
osłonką mielinową.
Na podstawie: D.U. Silverthorn, Fizjologia człowieka. Zintegrowane podejście, Warszawa 2018;
A. Sierosławska, Anatoksyna-a – chemizm, występowanie, efekty działania, „Kosmos” 61(3), 2012.
Schemat: Lecturio GmbH (www.lecturio.com).
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Zadanie 10.1; strona PDF 16
Zadanie 10.1 · strona PDF 16
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
10.1.
Uzupełnij tabelę – określ efekty działania anatoksyny-a i guanitoksyny. W odpowiednie
komórki tabeli wpisz literę T (tak), jeśli dany efekt występuje, albo N (nie) – jeśli nie
występuje.
Efekt działania
Anatoksyna-a
Guanitoksyna
spowolnienie rozkładu acetylocholiny w szczelinie
synaptycznej
rozluźnienie włókien mięśniowych i zwiotczenie
mięśni

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 20
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 20
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
2 pkt – za poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.
1 pkt – za poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli LUB jednej kolumny tabeli.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Efekt działania
Anatoksyna-a
Guanitoksyna
spowolnienie rozkładu acetylocholiny
T
T
w szczelinie synaptycznej
rozluźnienie włókien mięśniowych
N
N
i zwiotczenie mięśni
Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2025-MAJ-F2023-Z10-1

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XI.2.6.b | PR:OG.IV.1

Działy: Funkcjonowanie zwierząt

Organizmy: człowiek | zwierzęta

Procesy: ekspresja genów

Zagadnienia: Regulacja nerwowa

Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania