Zadanie 8.2 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 8 · maj 2025 · Formuła 2015

Na poniższym schemacie przedstawiono budowę serca oraz głównych naczyń krwionośnych typową dla pewnej gromady kręgowców.

Serce z dwoma przedsionkami i jedną komorą. Podpisano zastawki przedsionkowo-komorowe, stożek tętniczy i zastawkę spiralną; różnokolorowe strzałki pokazują przepływ krwi, a X wskazuje wychodzące naczynia.

Na podstawie: C.P. Hickman Jr. i in., Integrated Principles of Zoology, Nowy Jork 2001.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 8; strona PDF 13
Materiał do zadania 8 · strona PDF 13
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Rozstrzygnij, czy naczynia krwionośne oznaczone na schemacie literą X to żyły, czy – tętnice. Odpowiedź uzasadnij.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 8.2; strona PDF 13
Zadanie 8.2 · strona PDF 13

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Prześledź strzałki w naczyniach X względem komory serca.

Podpowiedź 2

Przypomnij sobie definicję tętnicy niezależną od utlenowania krwi.

Podpowiedź 3

Nazwij naczynia i uzasadnij je odpływem krwi od serca.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Tętnice

• Te naczynia wyprowadzają krew z komory serca.

• Naczyniami X płynie krew z serca do płuc.

Uwaga: Nie uznaje się uzasadnień odnoszących się do stopnia natlenowania krwi lub do rodzaju transportowanej krwi jako kryterium określającego tętnice, np. „Ponieważ przepływa nimi krew odtlenowana”. Nie uznaje się uzasadnień zawierających dwa argumenty, z których jeden z nich jest błędny, np. „Ponieważ te naczynia wyprowadzają z serca krew odtlenowaną”. Uznaje się uzasadnienia zawierające informację o stopniu natlenowania krwi w formie dopowiedzenia, np. „Żyły doprowadzają krew do serca, a tętnice wyprowadzają krew z serca. Naczyniami X jest wyprowadzana krew odtlenowana, a więc są to tętnice”.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 17
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 17
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 18
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 18

Zasady oceniania

1 pkt – za rozstrzygnięcie, że naczynia oznaczone literą X to tętnice, wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się do kierunku przepływu krwi – z serca. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie rozwiązania

Opracowanie redakcyjne

X oznacza tętnice, ponieważ wyprowadzają krew z serca. Podział na tętnice i żyły zależy od kierunku przepływu względem serca, nie od zawartości tlenu. Tętnice prowadzące do narządów wymiany gazowej mogą przenosić krew słabiej natlenowaną. Uzasadnienie powinno odwołać się do strzałek na schemacie.

Sprawdź kompletność rozwiązania

1 pkt – za rozstrzygnięcie, że naczynia oznaczone literą X to tętnice, wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się do kierunku przepływu krwi – z serca. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Powiązanie z obecną podstawą programową:

Rozstrzygnięcie — w podstawie programowej. Tętnice jako naczynia wyprowadzające krew z serca. Zakres części: Rozstrzygnięcie.

  • PR:XI.2.3.m — przedstawia rodzaje układów krążenia u zwierząt (otwarte, zamknięte) oraz wykazuje związek między budową układu krążenia a jego funkcją u poznanych grup zwierząt,

Uzasadnienie — w podstawie programowej. Tętnice jako naczynia wyprowadzające krew z serca. Zakres części: Uzasadnienie.

  • PR:XI.2.3.m — przedstawia rodzaje układów krążenia u zwierząt (otwarte, zamknięte) oraz wykazuje związek między budową układu krążenia a jego funkcją u poznanych grup zwierząt,
Wymagania podstawy programowej

Rozstrzygnięcie

W podstawie programowej

Tętnice jako naczynia wyprowadzające krew z serca. Zakres części: Rozstrzygnięcie.

  • PR:XI.2.3.m — przedstawia rodzaje układów krążenia u zwierząt (otwarte, zamknięte) oraz wykazuje związek między budową układu krążenia a jego funkcją u poznanych grup zwierząt,

Uzasadnienie

W podstawie programowej

Tętnice jako naczynia wyprowadzające krew z serca. Zakres części: Uzasadnienie.

  • PR:XI.2.3.m — przedstawia rodzaje układów krążenia u zwierząt (otwarte, zamknięte) oraz wykazuje związek między budową układu krążenia a jego funkcją u poznanych grup zwierząt,

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2025-MAJ-F2015-Z8-2

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XI.2.3.m

Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 13. Porównanie struktur zwierząt odpowiedzialnych za realizację różnych czynności życiowych. Zdający: 11) wykazuje związek między budową układu krwionośnego a jego funkcją u poznanych grup zwierząt.

Działy: Funkcjonowanie zwierząt

Zagadnienia: Wymiana gazowa i krążenie

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania