Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 8 · maj 2025 · Formuła 2015
Na poniższym schemacie przedstawiono budowę serca oraz głównych naczyń krwionośnych typową dla pewnej gromady kręgowców.

Na podstawie: C.P. Hickman Jr. i in., Integrated Principles of Zoology, Nowy Jork 2001.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Rozstrzygnij, czy naczynia krwionośne oznaczone na schemacie literą X to żyły, czy – tętnice. Odpowiedź uzasadnij.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Prześledź strzałki w naczyniach X względem komory serca.
Podpowiedź 2
Przypomnij sobie definicję tętnicy niezależną od utlenowania krwi.
Podpowiedź 3
Nazwij naczynia i uzasadnij je odpływem krwi od serca.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Tętnice
• Te naczynia wyprowadzają krew z komory serca.
• Naczyniami X płynie krew z serca do płuc.
Uwaga: Nie uznaje się uzasadnień odnoszących się do stopnia natlenowania krwi lub do rodzaju transportowanej krwi jako kryterium określającego tętnice, np. „Ponieważ przepływa nimi krew odtlenowana”. Nie uznaje się uzasadnień zawierających dwa argumenty, z których jeden z nich jest błędny, np. „Ponieważ te naczynia wyprowadzają z serca krew odtlenowaną”. Uznaje się uzasadnienia zawierające informację o stopniu natlenowania krwi w formie dopowiedzenia, np. „Żyły doprowadzają krew do serca, a tętnice wyprowadzają krew z serca. Naczyniami X jest wyprowadzana krew odtlenowana, a więc są to tętnice”.
Zobacz oryginalny fragment CKE


Zasady oceniania
1 pkt – za rozstrzygnięcie, że naczynia oznaczone literą X to tętnice, wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się do kierunku przepływu krwi – z serca. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
X oznacza tętnice, ponieważ wyprowadzają krew z serca. Podział na tętnice i żyły zależy od kierunku przepływu względem serca, nie od zawartości tlenu. Tętnice prowadzące do narządów wymiany gazowej mogą przenosić krew słabiej natlenowaną. Uzasadnienie powinno odwołać się do strzałek na schemacie.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za rozstrzygnięcie, że naczynia oznaczone literą X to tętnice, wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się do kierunku przepływu krwi – z serca. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Rozstrzygnięcie — w podstawie programowej. Tętnice jako naczynia wyprowadzające krew z serca. Zakres części: Rozstrzygnięcie.
- PR:XI.2.3.m — przedstawia rodzaje układów krążenia u zwierząt (otwarte, zamknięte) oraz wykazuje związek między budową układu krążenia a jego funkcją u poznanych grup zwierząt,
Uzasadnienie — w podstawie programowej. Tętnice jako naczynia wyprowadzające krew z serca. Zakres części: Uzasadnienie.
- PR:XI.2.3.m — przedstawia rodzaje układów krążenia u zwierząt (otwarte, zamknięte) oraz wykazuje związek między budową układu krążenia a jego funkcją u poznanych grup zwierząt,
Wymagania podstawy programowej
Rozstrzygnięcie
W podstawie programowej
Tętnice jako naczynia wyprowadzające krew z serca. Zakres części: Rozstrzygnięcie.
- PR:XI.2.3.m — przedstawia rodzaje układów krążenia u zwierząt (otwarte, zamknięte) oraz wykazuje związek między budową układu krążenia a jego funkcją u poznanych grup zwierząt,
Uzasadnienie
W podstawie programowej
Tętnice jako naczynia wyprowadzające krew z serca. Zakres części: Uzasadnienie.
- PR:XI.2.3.m — przedstawia rodzaje układów krążenia u zwierząt (otwarte, zamknięte) oraz wykazuje związek między budową układu krążenia a jego funkcją u poznanych grup zwierząt,
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-MAJ-F2015-Z8-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XI.2.3.m
Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 13. Porównanie struktur zwierząt odpowiedzialnych za realizację różnych czynności życiowych. Zdający: 11) wykazuje związek między budową układu krwionośnego a jego funkcją u poznanych grup zwierząt.
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Zagadnienia: Wymiana gazowa i krążenie

