Zadanie 4.1 — czerwiec 2025 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzonyEgzamin pisemny2 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 4 · czerwiec 2025 · Formuła 2023

Materiał do zadania 4; strona PDF 6
Materiał do zadania 4 · strona PDF 6
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Okrzemki stanowią zróżnicowaną grupę jednokomórkowych glonów. Wewnątrz komórki
znajdują się liczne organella: jądro komórkowe, chloroplasty otoczone czterema błonami,
mitochondria oraz aparat Golgiego. Materiałem zapasowym jest chryzolaminaryna, należąca
do polisacharydów, oraz tłuszcze. Okrzemki są okryte ścianą komórkową, zwaną
pancerzykiem, która jest zbudowana z pektyny wysyconej uwodnioną krzemionką.
Na poniższej mikrofotografii przedstawiono różne gatunki okrzemek.
Okrzemki natleniają wodę, mają duży udział w produkcji pierwotnej wód oraz stanowią
pokarm dla wielu organizmów, w tym dla wielu ryb.
Na podstawie: B. Rakowska, Okrzemki – organizmy, które odniosły sukces, „Kosmos” 52(2–3), 2003.
Fotografia: The International Society for Diatom Research (isdr.org).
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Zadanie 4.1; strona PDF 6
Zadanie 4.1 · strona PDF 6
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Uzasadnij, że okrzemki nie należą do królestwa roślin – porównaj dwie wymienione
w tekście cechy budowy komórek okrzemek z cechami budowy komórek roślin.
1. ............................................................................................................................................
................................................................................................................................................
2. ............................................................................................................................................
................................................................................................................................................

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 7
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 7
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
2 pkt – za dwa poprawne porównania budowy komórek okrzemek z komórkami roślin,
odnoszące się do budowy chloroplastów LUB do rodzaju materiału zapasowego, LUB
do budowy ściany komórkowej.
1 pkt – za jedno poprawne porównanie budowy komórek okrzemek z komórkami roślin.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Okrzemki mają chloroplasty otoczone czterema błonami, a w komórkach roślinnych
chloroplasty są otoczone dwiema błonami.
•
U okrzemek materiałem zapasowym jest chryzolaminaryna, a dla komórek roślinnych
charakterystyczne jest gromadzenie skrobi.
•
Głównym składnikiem ściany komórkowej okrzemek jest pektyna (nie występuje u nich
celuloza), a u roślin lądowych – celuloza.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do jednokomórkowej budowy okrzemek,
ponieważ wśród roślin pierwotnie wodnych także są organizmy jednokomórkowe.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do obecności krzemionki w ścianie
komórkowej okrzemek, ponieważ w ścianie komórkowej roślin również może występować
krzemionka, np. u traw i u skrzypów.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do tłuszczów jako materiału
zapasowego okrzemek, ponieważ w komórkach roślin również występują tłuszcze.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2023-Z4-1

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:II.8 | PR:II.10 | PR:II.14 | PR:VIII.2 | PR:VIII.3 | PR:OG.I.1 | PR:OG.III.2

Działy: Komórka. Uczeń: | Protisty. Uczeń:

Organizmy: grzyby | rośliny | zwierzęta | protisty

Procesy: ekspresja genów

Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia | Posługiwanie się informacjami pochodzącymi z analizy materiałów źródłowych

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania