Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 9 · czerwiec 2025 · Formuła 2015
Na poniższym rysunku przedstawiono budowę jaja pewnego owodniowca.
Na podstawie: C.P. Hickman Jr., Integrated Principles of Zoology, Nowy Jork 2001.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Wykaż, że obecność owodni w jajach owodniowców jest adaptacją do składania jaj w środowisku lądowym.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zastanów się, jak zapewnić zarodkowi warunki wodne wewnątrz jaja leżącego na lądzie.
Podpowiedź 2
Która błona bezpośrednio otacza jamę z płynem wokół zarodka?
Podpowiedź 3
Połącz utworzenie płynowego mikrośrodowiska z brakiem potrzeby składania jaj w wodzie.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Zarodek, rozwijający się w takim jaju, jest umieszczony w jamie owodni wypełnionej przez płyn owodniowy, dzięki czemu ma zapewnione dogodne mikrośrodowisko do rozwoju, co uniezależnia rozwój tych zwierząt od środowiska wodnego.
• Jama owodni jest wypełniona płynem, który zapewnia zarodkowi środowisko wodne na lądzie.
• Błona owodni zamyka środowisko wodne wokół zarodka, dzięki czemu jajo może zostać złożone na lądzie.
Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się jedynie do funkcji samego środowiska wodnego, np.: „Wykonywanie swobodnych ruchów”, „Łagodzenie wstrząsów”.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wykazanie, że obecność owodni w jajach owodniowców jest adaptacją do składania jaj w środowisku lądowym, uwzględniające rolę owodni w tworzeniu mikrośrodowiska wewnątrz jaja, w którym może rozwijać się zarodek, i uniezależnienie tego rozwoju od środowiska wodnego. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Owodnia zamyka wokół zarodka płynowe mikrośrodowisko, dzięki czemu jego rozwój może odbywać się w jaju złożonym na lądzie. Zarodek nie musi być bezpośrednio zanurzony w zewnętrznym zbiorniku wodnym. Samo amortyzowanie wstrząsów nie wyjaśnia wskazanej adaptacji do uniezależnienia rozwoju od środowiska wodnego.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za poprawne wykazanie, że obecność owodni w jajach owodniowców jest adaptacją do składania jaj w środowisku lądowym, uwzględniające rolę owodni w tworzeniu mikrośrodowiska wewnątrz jaja, w którym może rozwijać się zarodek, i uniezależnienie tego rozwoju od środowiska wodnego. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Polecenie 9.2 — w podstawie programowej. Owodnia jako adaptacja rozwoju zarodka do środowiska lądowego.
- PR:XI.2.9.e — wykazuje związek budowy jaja ze środowiskiem życia,
- PR:XI.2.9.i — przedstawia rolę błon płodowych w rozwoju zarodkowym owodniowców,
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 9.2
W podstawie programowej
Owodnia jako adaptacja rozwoju zarodka do środowiska lądowego.
- PR:XI.2.9.e — wykazuje związek budowy jaja ze środowiskiem życia,
- PR:XI.2.9.i — przedstawia rolę błon płodowych w rozwoju zarodkowym owodniowców,
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2015-Z9-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XI.2.9.e | PR:XI.2.9.i
Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 13. Porównanie struktur zwierząt odpowiedzialnych za realizację różnych czynności życiowych. Zdający: 20) przedstawia rolę błon płodowych w rozwoju zarodka kręgowców lądowych.
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Zagadnienia: Rozmnażanie i rozwój