Wyjaśnij, dlaczego niedobór witaminy D prowadzi do rozwoju krzywicy – choroby układu kostnego.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Połącz działanie witaminy D w jelicie z pierwiastkiem potrzebnym kościom.
Podpowiedź 2
Zastanów się, co dzieje się z mineralizacją, gdy do krwi trafia mniej wapnia.
Podpowiedź 3
Opisz dwa ogniwa: ograniczone wchłanianie wapnia → zaburzona mineralizacja kości.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Witamina D pobudza wchłanianie wapnia i fosforu z jelit, co warunkuje prawidłową mineralizację kości u szybko rosnących dzieci.
• Witamina D zwiększa wchłanianie wapnia z jelita do krwi i w ten sposób wapń staje się dostępny dla rosnących kości.
• Przy niedoborze witaminy D dochodzi do ograniczenia wchłaniania wapnia z jelita do krwi. Aby nie doszło do obniżenia poziomu wapnia we krwi, jest on uwalniany z kości, co prowadzi do ich osłabienia i wykrzywienia.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do 1) roli witaminy D w zwiększeniu dostępności wapnia oraz 2) w konsekwencji – do pozytywnego wpływu na mineralizację kości u dzieci LUB do 1) ograniczenia wchłaniania wapnia z jelit w przypadku niedoboru witaminy D oraz 2) w konsekwencji – do resorpcji wapnia z kości. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Witamina D sprzyja wchłanianiu wapnia, dzięki czemu jest on dostępny do mineralizacji rosnących kości. Niedobór osłabia ten proces i może prowadzić do nieprawidłowej mineralizacji oraz deformacji. Pełny związek przyczynowy obejmuje dostępność wapnia i budowę kości; samo hasło „witamina D wzmacnia kości” nie wyjaśnia mechanizmu.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do 1) roli witaminy D w zwiększeniu dostępności wapnia oraz 2) w konsekwencji – do pozytywnego wpływu na mineralizację kości u dzieci LUB do 1) ograniczenia wchłaniania wapnia z jelit w przypadku niedoboru witaminy D oraz 2) w konsekwencji – do resorpcji wapnia z kości. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 13
W podstawie programowej
Witamina D, gospodarka wapniowa i mineralizacja kości.
- PR:XI.2.1.c — przedstawia rolę nieorganicznych i organicznych składników pokarmowych w odżywianiu człowieka, w szczególności białek pełnowartościowych i niepełnowartościowych, NNKT, błonnika, witamin,
- PR:XI.2.7.l — wyjaśnia wpływ odżywiania się (w tym suplementacji) i aktywności fizycznej na rozwój oraz stan kości i mięśni człowieka,
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2015-Z13
Organizator: CKE
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: zwierzęta
Zagadnienia: Odżywianie się