Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 5 · maj 2023 · Formuła 2023
Główną funkcją enzymu RuBisCO (karboksylaza/oksygenaza rybulozo-1,5-bisfosforanowa) jest przyłączanie dwutlenku węgla do rybulozo-1,5-bisfosforanu (RuBP) w cyklu Calvina. Jednak w wysokiej temperaturze i przy wysokim stężeniu O2 znacznie wzrasta aktywność RuBisCO polegająca na przyłączaniu tlenu do RuBP, co daje początek fotooddychaniu. Skutkiem tego procesu jest znaczne zmniejszenie wydajności wiązania CO2 przez roślinę.
U roślin rejonów tropikalnych i subtropikalnych przeprowadzających fotosyntezę typu C4 proces fotooddychania jest ograniczony. Jest to związane z dwustopniowym mechanizmem wiązania dwutlenku węgla. Pierwotna asymilacja CO2 z wytworzeniem szczawiooctanu zachodzi w komórkach mezofilu, natomiast włączanie CO2 do cyklu Calvina zachodzi w komórkach pochwy okołowiązkowej. U niektórych roślin C4 w komórkach pochwy okołowiązkowej nie ma fotosystemu II (PS II).
Na schemacie przedstawiono w uproszczeniu przebieg fazy fotosyntezy niezależnej
Na podstawie: W. Czechowski i in., Biologia, Warszawa 1994;
N.A. Campbell, Biologia, Poznań 2013.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2023-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz odpowiedź 1., 2. albo 3.
Literą X na schemacie oznaczono
| A. | enzym RuBisCO, | który jest | 1. | pierwotnym produktem karboksylacji u roślin C4. |
| B. | acetylo-CoA, | 2. | kompleksem enzymatycznym, odpowiadającym za karboksylację. | |
| C. | szczawiooctan, | 3. | pierwotnym akceptorem CO2 u roślin C4, podobnie jak RuBP u roślin C3. |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
C1
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne dokończenie zdania. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
Wybierz odpowiedź
W podstawie programowej
Źródło wprost podaje szczawiooctan jako produkt pierwotnej asymilacji; wiedza o C4 nie musi być odtwarzana z pamięci. Zakres części: Wybierz odpowiedź.
- PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;
Wybierz drugą część odpowiedzi
W podstawie programowej
Źródło wprost podaje szczawiooctan jako produkt pierwotnej asymilacji; wiedza o C4 nie musi być odtwarzana z pamięci. Zakres części: Wybierz drugą część odpowiedzi.
- PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2023-MAJ-F2023-Z5-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:OG.III.2
Wymagania historyczne: III. Energia i metabolizm. 4. Fotosynteza. Zdający: 3) analizuje na podstawie schematu przebieg […] fazy niezależnej od światła; wyróżnia substraty i produkty […]. IX. Różnorodność roślin. 3. Odżywianie się roślin. Zdający: 4) przedstawia adaptacje anatomiczne i fizjologiczne roślin typu C4 […] do przeprowadzania fotosyntezy w określonych warunkach środowiska.
Działy: Energia i metabolizm | Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny | zwierzęta
Procesy: fotosynteza
Zagadnienia: Fotosynteza | Rośliny lądowe i wtórnie wodne
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia | Posługiwanie się informacjami pochodzącymi z analizy materiałów źródłowych