Zadanie 13.2 — maj 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 13 · maj 2023 · Formuła 2023

Na poniższym schemacie przedstawiono przebieg pierwszego cyklu amplifikacji DNA metodą PCR. Uwzględniono tylko dwa z czterech deoksyrybonukleotydów niezbędnych do syntezy DNA.

Uwaga: deoksyrybonukleotydy oznacza się czteroliterowymi skrótowcami, np. trifosforan deoksyguanozyny – dGTP (ang. deoxyguanosine triphosphate).

Ilustracja do materiału źródłowego

Na podstawie: B. Alberts i in., Podstawy biologii komórki, Warszawa 2016.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 13; strona PDF 22
Materiał do zadania 13 · strona PDF 22
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2023-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Określ, w jaki sposób przeprowadza się rozdzielenie dwuniciowego DNA podczas pierwszego etapu każdego cyklu PCR.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 13.2; strona PDF 22
Zadanie 13.2 · strona PDF 22

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Pod wpływem wysokiej temperatury.

• W pierwszym etapie cyklu PCR denaturacja DNA jest możliwa dzięki zastosowaniu wysokiej temperatury.

• Wiązania wodorowe pomiędzy dwiema nićmi cząsteczki DNA można łatwo rozerwać poddając cząsteczkę działaniu temperatury 95 °C.

• Rozdzielenie dwuniciowego DNA w technice PCR uzyskuje się przez ogrzanie DNA do ponad 90 °C.

• PCR można przeprowadzić w warunkach izotermicznych, wykorzystując helikazę do rozdzielenia nici DNA.

• Przez dodanie helikazy.

Uwagi: Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do podgrzania (zwiększenia temperatury) próbki, np. „Przez podgrzanie próbki”. Nie uznaje się odpowiedzi, w których nie ma odniesienia do kierunku zmiany temperatury, np. „Dzięki zmianom temperatury”. Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do denaturacji DNA, np. „Rozdzielenie nici DNA dokonuje się poprzez denaturację” (tautologia).

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 26
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 26
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 27
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 27

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawne określenie metody rozdzielenia dwuniciowego DNA w pierwszym etapie

cyklu PCR, uwzględniające rozdzielenie nici DNA za pomocą wysokiej temperatury (78–100 °C) ALBO za pomocą helikazy. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 13.2

W podstawie programowej

Termiczna denaturacja DNA w PCR.

  • PR:XV.4 — przedstawia istotę technik stosowanych w inżynierii genetycznej (hybrydyzacja DNA, analiza restrykcyjna i elektroforeza DNA, metoda PCR, sekwencjonowanie DNA metodą Sangera);

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2023-MAJ-F2023-Z13-2

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XV.4

Wymagania historyczne: XV. Biotechnologia. Podstawy inżynierii genetycznej. Zdający: 4) przedstawia istotę technik stosowanych w inżynierii genetycznej ([…] metoda PCR […]).

Działy: Biotechnologia. Podstawy inżynierii genetycznej

Organizmy: zwierzęta

Umiejętności: Rozwijanie myślenia naukowego; doskonalenie umiejętności planowania i przeprowadzania obserwacji i doświadczeń oraz wnioskowania w oparciu o wyniki badań

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania