Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 4 · maj 2023 · Formuła 2015
Aby zbadać wpływ nawadniania i nawożenia mineralnego związkami azotu, fosforu i potasu (NPK) na budowę anatomiczną i morfologiczną oraz na plonowanie borówki wysokiej (Vaccinium corymbosum), wykonano następujące doświadczenie. Prowadzono uprawę borówki odmiany ‘Patriot’ na glebie ubogiej w składniki pokarmowe i substancje organiczne (zawartość humusu ok. 1,5%). Przed założeniem doświadczenia zakwaszono glebę do pH 4,0–4,5.
Uprawę prowadzono w różnych warunkach wilgotności:
• W1 (niższa wilgotność) – 50–60%
• W2 (wyższa wilgotność) – 90–95%
oraz przy różnej dostępności minerałów:
• bez nawożenia
• z nawożeniem 390 kg NPK/ha (w proporcjach 6 : 3 : 4).
W tabeli przedstawiono wyniki badań wpływu wilgotności i nawożenia NPK na budowę morfologiczną i na plon jagód 5-letnich roślin borówki wysokiej.
| Średnie wartości parametrów | Wilgotność W1 | Wilgotność W2 | ||
|---|---|---|---|---|
| bez nawożenia | nawożenie NPK | bez nawożenia | nawożenie NPK | |
| Wysokość rośliny [cm] | 69,9 | 74,6 | 72,6 | 84,6 |
| Liczba pędów jednorocznych na krzewie | 5,3 | 7,3 | 6,3 | 9,3 |
| Łączna długość pędów jednorocznych [cm/krzew] | 179 | 290 | 253 | 349 |
| Plony jagód [kg/krzew] | 1,12 | 0,55 | 1,64 | 0,94 |
Na podstawie: Z. Koszański, E. Rumasz-Rudnicka, S. Friedrich, Wpływ nawadniania i nawożenia NPK na budowę anatomiczną
i morfologiczną oraz plonowanie borówki wysokiej (Vaccinium corymbosum L.), „Acta Agrophysica” 11(3), 2008.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2023-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Określ rolę trzech pierwiastków – N, P i K – dla funkcjonowania roślin. Do każdego wymienionego poniżej pierwiastka przyporządkuj odpowiedni opis spośród podanych (1., 2., 3. albo 4.).
1. Ten pierwiastek wchodzi w skład szkieletu DNA, z którym są związane zasady
pirymidynowe i purynowe.
2. Ten pierwiastek wchodzi w skład wszystkich aminokwasów budujących białka roślinne.
3. Jon tego pierwiastka jest wiązany przez układ porfirynowy chlorofilu.
4. Jony tego pierwiastka biorą udział w regulacji otwierania się aparatów szparkowych.
N: . P: . K: .
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
N – 2, P – 1, K – 4.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za przyporządkowanie roli pierwiastków do ich symboli. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt lub za brak odpowiedzi.
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 4.3
W podstawie programowej
Biologiczna rola azotu, fosforu i potasu.
- PR:I.1.1 — przedstawia znaczenie biologiczne makroelementów, w tym pierwiastków biogennych;
- PR:IX.3.7 — przedstawia znaczenie wybranych makro- i mikroelementów (N, S, Mg, K, P) dla roślin.
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2023-MAJ-F2015-Z4-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:I.1.1 | PR:IX.3.7
Wymagania historyczne: I. Budowa chemiczna organizmów. 1. Zagadnienia ogólne. Zdający: 2) wymienia pierwiastki biogenne ([…] N, P […]) i omawia ich znaczenie; […] omawia znaczenie makroelementów i wybranych mikroelementów ([…] K […]).
Działy: Chemizm życia | Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny | zwierzęta
Zagadnienia: Składniki nieorganiczne