Zadanie 10.2 — maj 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 10 · maj 2023 · Formuła 2015

Układ oddechowy człowieka tworzą drogi oddechowe oraz płuca. Tchawica (rysunek A) stanowi odcinek dolnych dróg oddechowych. Pierścienie obecne w ścianie tchawicy mają kształt podkowiasty.

U owadów tlen do komórek ciała jest dostarczany przez układ tchawkowy. Tchawki (rysunek B) stanowią kanały powietrzne, których ścianę tworzy nabłonek będący przedłużeniem epidermy pokrywającej ciało owada. Ten nabłonek wytwarza pokrytą woskami kutykularną wyściółkę tchawki, w której można wyróżnić takie same warstwy jak w kutykuli tworzącej szkielet zewnętrzny owada. Na przekroju tchawki są widoczne pierścieniowe zgrubienia kutykuli.

Oznaczenie A odnoszące się do pierwszego rysunku porównania narządów oddechowych.
Rysunek A: tchawica sąsiadująca z przełykiem. Podpisano pierścień tchawicy; widoczne są liczne poprzeczne wzmocnienia ściany.
Rysunek B: rozgałęziony układ tchawek z cienkimi tracheolami oraz powiększony przekrój tchawki pokazujący spiralne wzmocnienie ściany.

Na podstawie: B.S. Beckett, Biology: A Modern Introduction, Oxford 1978; red. M. Maćkowiak, A. Michalak, Biologia. Jedność i różnorodność, Warszawa 2008.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 10; strona PDF 16
Materiał do zadania 10 · strona PDF 16
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2023-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały informacje prawdziwe dotyczące budowy tchawicy człowieka. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie.

Tchawica człowieka rozpoczyna się bezpośrednio za (gardłem / krtanią), a na dolnym końcu

dzieli się na (oskrzela główne / oskrzeliki). Tylna ściana tchawicy jest spłaszczona i tworzą ją

mięśnie (gładkie / poprzecznie prążkowane).

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 10.2; strona PDF 17
Zadanie 10.2 · strona PDF 17
Luka 1
Luka 2
Luka 3

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Tchawica człowieka rozpoczyna się bezpośrednio za (gardłem / krtanią), a na dolnym końcu dzieli się na (oskrzela główne / oskrzeliki). Tylna ściana tchawicy jest spłaszczona i tworzą ją mięśnie (gładkie / poprzecznie prążkowane).

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 20
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 20

Zasady oceniania

2 pkt – za wybór trzech poprawnych określeń. 1 pkt – za wybór dwóch poprawnych określeń. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej

Luka 1

W podstawie programowej

Budowa tchawicy i jej mięśnie gładkie. Zakres części: Luka 1.

  • PR:XI.2.3.g — wykazuje związek między budową a funkcją elementów układu oddechowego człowieka,
  • PR:XI.1.1 — rozpoznaje tkanki organizmu człowieka na preparacie mikroskopowym, na schemacie, mikrofotografii, na podstawie opisu i wykazuje związek ich budowy z pełnioną funkcją;

Luka 2

W podstawie programowej

Budowa tchawicy i jej mięśnie gładkie. Zakres części: Luka 2.

  • PR:XI.2.3.g — wykazuje związek między budową a funkcją elementów układu oddechowego człowieka,
  • PR:XI.1.1 — rozpoznaje tkanki organizmu człowieka na preparacie mikroskopowym, na schemacie, mikrofotografii, na podstawie opisu i wykazuje związek ich budowy z pełnioną funkcją;

Luka 3

W podstawie programowej

Budowa tchawicy i jej mięśnie gładkie. Zakres części: Luka 3.

  • PR:XI.2.3.g — wykazuje związek między budową a funkcją elementów układu oddechowego człowieka,
  • PR:XI.1.1 — rozpoznaje tkanki organizmu człowieka na preparacie mikroskopowym, na schemacie, mikrofotografii, na podstawie opisu i wykazuje związek ich budowy z pełnioną funkcją;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2023-MAJ-F2015-Z10-2

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XI.2.3.g | PR:XI.1.1

Wymagania historyczne: V. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka. 5. Układ oddechowy. Zdający: 1) opisuje budowę […] narządów wchodzących w skład układu oddechowego.

Działy: Funkcjonowanie zwierząt

Organizmy: człowiek | zwierzęta

Zagadnienia: Rozmnażanie i rozwój

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania