Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 12 · czerwiec 2022 · Formuła 2015
Do mikrokrążenia, oprócz naczyń włosowatych, zaliczamy również znajdujące się w wielu narządach tętniczki i żyłki. Małe naczynia łączące tętniczki z żyłkami to tzw. metarteriole (metatętniczki), od których odchodzi sieć naczyń włosowatych. We wszystkich ujściach metarterioli do naczyń włosowatych znajdują się mięśnie gładkie zwane zwieraczami przedkapilarnymi. Mogą one zamykać się lub otwierać. W warunkach spoczynku tylko przez 25% naczyń włosowatych przepływa krew.
Na schematach przedstawiono mikrokrążenie przy otwartych (schemat I) i zamkniętych (schemat II) zwieraczach przedkapilarnych.
Na podstawie: E.P. Solomon, L.R. Berg, D.W. Martin, C.A. Ville, Biologia, Warszawa 1996; W.Z. Traczyk, A. Trzebski, Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej, Warszawa 2015;
teachmephysiology.com
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Określ, który ze schematów – I czy II – przedstawia mikrokrążenie w pracującym mięśniu szkieletowym. Odpowiedź uzasadnij.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Schemat I – jest duża powierzchnia wymiany gazowej między naczyniami krwionośnymi a miocytami.
• Schemat I, ponieważ pracujący mięsień szkieletowy ma duże zapotrzebowanie na tlen.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za wskazanie schematu I wraz z prawidłowym uzasadnieniem, odnoszącym się do
dużej objętości krwi w mikrokrążeniu lub dużego zapotrzebowania pracującego mięśnia na tlen. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 12.1
W podstawie programowej
Unaczynienie pracującego mięśnia a zapotrzebowanie na tlen.
- PR:XI.2.3.n — wykazuje związek między budową a funkcją naczyń krwionośnych,
- PR:XI.1.7 — wykazuje związek między wielkością, aktywnością życiową, temperaturą ciała, a zapotrzebowaniem energetycznym organizmu.
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2022-CZERWIEC-F2015-Z12-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XI.2.3.n | PR:XI.1.7
Wymagania historyczne: V. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka. 3. Układ ruchu. Zdający: 6) analizuje procesy pozyskiwania energii w mięśniach ([…] oddychanie tlenowe […]). 6. Układ krwionośny. Zdający: 1) charakteryzuje budowę […] naczyń krwionośnych, wskazuje ich cechy adaptacyjne do pełnionych funkcji.
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek
Zagadnienia: Wymiana gazowa i krążenie