Zadanie 8.3 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 8 · czerwiec 2021 · Formuła 2015

Giardioza (lamblioza), wywoływana przez pierwotniaka – giardię jelitową (Giardia lamblia), jest szeroko rozpowszechnioną chorobą pasożytniczą, będącą przyczyną biegunki u ludzi. Cechą charakterystyczną tego pierwotniaka jest obecność podwójnych organellów – dwóch jąder komórkowych i dwóch kompletów wici, ułożonych po obu stronach osi komórki. Do zarażenia się giardią dochodzi drogą pokarmową – przez połknięcie cyst znajdujących się w zanieczyszczonej nimi wodzie lub pokarmie. W jelicie z cyst uwalniają się trofozoity, które przyczepiają się za pomocą specjalnego dysku czepnego, stanowiącego rodzaj przyssawki, do mikrokosmków jelita i intensywnie się rozmnażają. Trofozoity, które nie przyczepią się do komórek nabłonka, są przesuwane dalej wraz z treścią jelita i przekształcają się w cysty, wydalane z kałem żywiciela. Giardioza może mieć charakter przewlekły i nie powodować wyraźnych objawów.

Na schemacie przedstawiono cykl rozwojowy giardii jelitowej w organizmie człowieka.

Cykl pierwotniaka: cysta, trofozoit z wiciami i dwoma widocznymi jądrami, rozmnażanie bezpłciowe przez podział oraz ponowne utworzenie cysty.

Na podstawie: A. Wiercińska-Drapało, Giardioza obraz kliniczny, rozpoznawanie i leczenie, „Gastroenterologia kliniczna” 2(3), 2010.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 8; strona PDF 10
Materiał do zadania 8 · strona PDF 10
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Podaj przykład działania profilaktycznego zapobiegającego giardiozie.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 8.3; strona PDF 10
Zadanie 8.3 · strona PDF 10

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Mycie rąk przed jedzeniem.

• Podczas podróży picie wody butelkowanej lub przegotowanej.

• Dokładne mycie owoców i warzyw przed zjedzeniem.

• Unikanie picia wody z niekontrolowanych źródeł.

• Ochrona żywności i wody przed zanieczyszczeniami odchodami ludzkimi i zwierzęcymi.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 16
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 16

Zasady oceniania

1 pkt – za podanie odpowiedniego przykładu działania profilaktycznego zapobiegającego giardiozie. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 8.3

W podstawie programowej

Profilaktyka lambliozy.

  • PR:VIII.5 — przedstawia drogi zarażenia się i zasady profilaktyki chorób wywołanych przez protisty (malaria, toksoplazmoza, lamblioza, rzęsistkowica);

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2021-CZERWIEC-F2015-Z8-3

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:VIII.5

Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 4. Protisty i rośliny pierwotnie wodne. Zdający: 3) wymienia najważniejsze protisty wywołujące choroby człowieka ([…] lamblioza […]), przedstawia drogi zakażenia oraz przedstawia podstawowe zasady profilaktyki chorób wywoływanych przez protisty.

Działy: Protisty

Organizmy: człowiek

Procesy: rozmnażanie

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania