Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 7 · lipiec 2020 · Formuła 2015
Żyto zwyczajne jest rośliną uprawną, należy do gromady okrytonasiennych i klasy jednoliściennych. W tabeli przedstawiono średnie wyniki pomiarów dotyczące systemu korzeniowego 4-miesięcznej rośliny żyta zwyczajnego, rosnącej pojedynczo w skrzyni.
| Badane parametry | Wartość |
|---|---|
| Powierzchnia całego systemu korzeniowego (wraz z włośnikami) | 639 m2 |
| Całkowita powierzchnia włośników | 432 m2 |
| Długość całego systemu korzeniowego (bez włośników) | 622 km |
| Łączna długość włośników | 10 620 km |
Na podstawie: Podstawy fizjologii roślin, pod red. J. Kopcewicza i S. Lewaka Warszawa 2002.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2020-lipiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Wyjaśnij, dlaczego zbyt duże stężenie soli w roztworze glebowym jest przyczyną zmniejszenia wydajności pobierania wody przez włośniki. W odpowiedzi odnieś się do mechanizmu pobierania wody przez włośniki.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Różnica potencjału osmotycznego jest zbyt mała więc roślina nie pobiera wystarczającej ilości wody z gleby.
• Potencjał wody będzie niższy w glebie w związku z czym poprzez włośniki nie będzie mogła być pobierana wody z gleby/otoczenia.
• Roztwór glebowy przy zbyt dużym stężeniu soli będzie hipertoniczny względem korzenia, co spowoduje że roślina/korzeń nie będzie mogła pobierać wody z gleby (a będzie ją traciła).
• Roślina znajduje się w stanie suszy fizjologicznej i nie może pobierać wody z gleby (mimo, że woda jest dostępna).
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne wyjaśnienie przyczyny zmniejszonej wydajności pobierania wody przez włośniki w opisanych warunkach, uwzględniające zbyt małą różnicę potencjałów osmotycznych między roztworem glebowym a włośnikami lub hipertoniczność roztworu glebowego względem włośników ograniczające pobieranie wody. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 7.3
W podstawie programowej
Zasolenie i osmotyczne pobieranie wody.
- PR:II.4 — wyjaśnia rolę błony komórkowej i tonoplastu w procesach osmotycznych; planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące zjawisko osmozy wywołane różnicą stężeń wewnątrz i na zewnątrz komórki; planuje i przeprowadza obserwację zjawiska plazmolizy;
- PR:IX.3.5 — opisuje wpływ suszy fizjologicznej na bilans wodny rośliny;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2020-LIPIEC-F2015-Z7-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:II.4 | PR:IX.3.5
Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 5. Rośliny lądowe. Zdający 5) rozróżnia rośliny jednoliścienne od dwuliściennych, wskazując ich cechy charakterystyczne (system korzeniowy).
Działy: Komórka | Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny