Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 5 · lipiec 2020 · Formuła 2015
Transfer materiału genetycznego (DNA) między komórkami bakterii odbywa się na drodze koniugacji, transdukcji lub transformacji:
• koniugacja – polega na jednokierunkowym transferze plazmidowego DNA z jednej komórki bakteryjnej do drugiej;
• transdukcja – zachodzi z udziałem wirusów;
• transformacja – polega na pobieraniu przez bakterie materiału genetycznego ze środowiska.
Na podstawie: U. Kasprzykowska, M. Sobieszczańska, Plastyczność bakteryjnych genomów – międzykomórkowy transfer informacji genetycznej, „Postępy mikrobiologii”, 53 (2) 2014.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2020-lipiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Do podanych w tabeli cech wektora plazmidowego 1.–3., wykorzystywanego przy wprowadzaniu obcego DNA do komórek bakterii, przyporządkuj spośród A–D po jednym jego znaczeniu w tym procesie.
A. Umożliwia rozdzielenie wektorów do komórek potomnych.
B. Umożliwia selekcję szczepów, które pobrały plazmid.
C. Umożliwia włączenie obcego DNA do wektora plazmidowego.
D. Ułatwia miejscowe rozplecenie helisy DNA.
| Cecha wektora plazmidowego | Znaczenie podczas wprowadzania DNA do bakterii | |
|---|---|---|
| 1. | Miejsce inicjacji replikacji bogate w pary AT, a nie – w pary CG. | |
| 2. | Obecność fragmentu z wieloma miejscami rozpoznawalnymi przez enzymy restrykcyjne. | |
| 3. | Obecność genu oporności na określony antybiotyk. |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. – D, 2. – C, 3. – B
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 p. – za przyporządkowanie poprawnych znaczeń dotyczących cech wektorów w procesie wprowadzania obcego DNA dla trzech cech wektorów. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
1. — Znaczenie podczas wprowadzania DNA do bakterii
W podstawie programowej
Cechy wektora plazmidowego. Zakres części: 1. — Znaczenie podczas wprowadzania DNA do bakterii.
- PR:IV.2 — wyjaśnia mechanizm replikacji DNA, z uwzględnieniem roli enzymów (helikaza, prymaza, polimeraza DNA, ligaza);
- PR:XV.6 — wyjaśnia, czym jest organizm transgeniczny i GMO; przedstawia sposoby otrzymywania organizmów transgenicznych;
2. — Znaczenie podczas wprowadzania DNA do bakterii
W podstawie programowej
Cechy wektora plazmidowego. Zakres części: 2. — Znaczenie podczas wprowadzania DNA do bakterii.
- PR:XV.3 — przedstawia narzędzia wykorzystywane w biotechnologii molekularnej (enzymy: polimerazy, ligazy i enzymy restrykcyjne) i określa ich zastosowania;
- PR:XV.6 — wyjaśnia, czym jest organizm transgeniczny i GMO; przedstawia sposoby otrzymywania organizmów transgenicznych;
3. — Znaczenie podczas wprowadzania DNA do bakterii
W podstawie programowej
Cechy wektora plazmidowego. Zakres części: 3. — Znaczenie podczas wprowadzania DNA do bakterii.
- PR:XV.6 — wyjaśnia, czym jest organizm transgeniczny i GMO; przedstawia sposoby otrzymywania organizmów transgenicznych;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2020-LIPIEC-F2015-Z5-6
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:IV.2 | PR:XV.6 | PR:XV.3
Wymagania historyczne: VI. Genetyka i biotechnologia. 8. Biotechnologia molekularna, inżynieria genetyczna i medycyna molekularna. Zdający 2) przedstawia istotę procedur inżynierii genetycznej (izolacji i wprowadzania obcego genu do organizmu).
Działy: Podziały komórkowe | Biotechnologia. Podstawy inżynierii genetycznej
Organizmy: bakterie | wirusy | zwierzęta