Zadanie 17 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt

Wyjaśnij, dlaczego dziecko osoby, która ma krew grupy AB, nie może mieć grupy krwi 0. W odpowiedzi uwzględnij sposób dziedziczenia alleli genu warunkującego grupy krwi w układzie AB0.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 17; strona PDF 21
Zadanie 17 · strona PDF 21

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Osoba mająca grupę krwi AB przekazuje w gametach tylko dominujące allele warunkujące grupę A (IA) i grupę B (IB), dlatego niezależnie od allelu otrzymanego od drugiego rodzica, jej dziecko nie może być homozygotą recesywną (ii).

• Osoba mająca grupę krwi AB ma oba allele dominujące: IA oraz IB, dlatego jej dziecko niezależnie od tego, jaki allel otrzyma od drugiego rodzica będzie miało grupę krwi „A” albo grupę krwi „B”. Nigdy nie będzie miało grupy krwi „0”, ponieważ musiałoby otrzymać od obojga rodziców oba allele recesywne (ii).

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 25
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 25

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wyjaśnienie uwzględniające wielokrotność alleli genu warunkującego grupy krwi układu AB0 oraz recesywność allelu i względem allelu IA oraz allelu IB. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 17

W podstawie programowej

Kodominacja i dziedziczenie grup ABO.

  • PR:XIV.1.2 — przedstawia dziedziczenie jednogenowe, dwugenowe i wielogenowe (dominacja pełna, dominacja niepełna, kodominacja, współdziałanie dwóch lub większej liczby genów);

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2020-LIPIEC-F2015-Z17

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XIV.1.2

Wymagania historyczne: VI. Genetyka i biotechnologia. 5. Genetyka mendlowska. Zdający: 1) wyjaśnia i stosuje podstawowe pojęcia genetyki klasycznej (allel, allel dominujący, allel recesywny, locus, homozygota, heterozygota, genotyp, fenotyp); 3) zapisuje i analizuje krzyżówki jednogenowe i dwugenowe (z dominacją zupełną i niezupełną oraz allelami wielokrotnymi, […]) oraz określa prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych genotypów i fenotypów w pokoleniach potomnych;

Działy: Genetyka klasyczna

Procesy: dziedziczenie

Zagadnienia: Dziedziczenie cech

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania