Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 14 · lipiec 2020 · Formuła 2015
Rytmy okołodobowe dotyczą procesów przebiegających w organizmie w cyklach ok. 24-godzinnych. W rytmie tym zmienia się m.in. temperatura ciała człowieka.
W celu stwierdzenia, czy na okołodobową rytmikę zmian temperatury ciała człowieka wpływają zmieniające się czynniki zewnętrzne, przeprowadzono badanie. W czasie 24 godzin dokonywano pomiarów temperatury ciała osób w dwóch grupach:
• grupa I – osoby, które w ciągu dnia były wystawione na działanie światła, wykazywały zwiększoną aktywność fizyczną, spożywały posiłki o zwykłej porze, natomiast w ciągu nocy spały w zaciemnionym pomieszczeniu.
• grupa II – osoby, które od godziny 4 rano przez kolejne 24 godziny przebywały w warunkach stałego oświetlenia, ich aktywność fizyczna pozostawała na tym samym poziomie przez cały czas trwania pomiarów oraz przyjmowały równe porcje pokarmu w stałych, wymuszonych odstępach czasowych.
Na wykresie przedstawiono wyniki przeprowadzonych pomiarów temperatury.
Na podstawie: J. Waterhouse, Y. Fukuda, T. Morita, Daily rhythms of the sleep-wake cycle, „ Journal of Physiological Anthropology”, 31(1): 5, 2012.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2020-lipiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Określ, które zmienne w przedstawionym badaniu to zmienne zależne, a które – niezależne. Wstaw znak „X” w odpowiednie komórki tabeli.
| Zmienna | zależna | niezależna |
|---|---|---|
| oświetlenie | ||
| aktywność fizyczna | ||
| pora dnia | ||
| temperatura ciała |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Zmienna | zależna | niezależna |
|---|---|---|
| oświetlenie | X | |
| aktywność fizyczna | X | |
| pora dnia | X | |
| temperatura ciała | X |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 p. – za w całości poprawne uzupełnienie tabeli uwzględniające wskazanie temperatury ciała jako zmiennej zależnej oraz oświetlenia, aktywności fizycznej i pory dnia – jako zmiennych niezależnych. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
oświetlenie — zależna
W podstawie programowej
Zmienne w badaniu. Zakres części: oświetlenie — zależna.
- PR:OG.II.2 — określa warunki doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą;
oświetlenie — niezależna
W podstawie programowej
Zmienne w badaniu. Zakres części: oświetlenie — niezależna.
- PR:OG.II.2 — określa warunki doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą;
aktywność fizyczna — zależna
W podstawie programowej
Zmienne w badaniu. Zakres części: aktywność fizyczna — zależna.
- PR:OG.II.2 — określa warunki doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą;
aktywność fizyczna — niezależna
W podstawie programowej
Zmienne w badaniu. Zakres części: aktywność fizyczna — niezależna.
- PR:OG.II.2 — określa warunki doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą;
pora dnia — zależna
W podstawie programowej
Zmienne w badaniu. Zakres części: pora dnia — zależna.
- PR:OG.II.2 — określa warunki doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą;
pora dnia — niezależna
W podstawie programowej
Zmienne w badaniu. Zakres części: pora dnia — niezależna.
- PR:OG.II.2 — określa warunki doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą;
temperatura ciała — zależna
W podstawie programowej
Zmienne w badaniu. Zakres części: temperatura ciała — zależna.
- PR:OG.II.2 — określa warunki doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą;
temperatura ciała — niezależna
W podstawie programowej
Zmienne w badaniu. Zakres części: temperatura ciała — niezależna.
- PR:OG.II.2 — określa warunki doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2020-LIPIEC-F2015-Z14-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:OG.II.2
Wymagania historyczne: V. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka. 2. Homeostaza organizmu człowieka. Zdający 1) przedstawia mechanizmy i narządy odpowiedzialne za utrzymanie wybranych parametrów środowiska wewnętrznego na określonym poziomie (wyjaśnia regulację stałej temperatury ciała).
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek | zwierzęta
Zagadnienia: Wydalanie i osmoregulacja