Na schemacie przedstawiono budowę i działanie aparatu szparkowego rośliny dwuliściennej.
Na podstawie: http://www.studyrankers.com
Wyjaśnij, na czym polega współdziałanie wakuoli i ściany komórkowej podczas otwierania się aparatu szparkowego. W odpowiedzi uwzględnij, widoczną na rysunku, cechę budowy ściany komórkowej komórek szparkowych.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Wodniczka zwiększa swoje rozmiary, zwiększając nacisk cytozolu na ścianę komórkową, tym samym zewnętrzna, cieńsza ściana komórki szparkowej odkształca się silniej niż grubsza ściana wewnętrzna, co powoduje otwarcie szparki.
• Nierównomiernie zgrubiałe ściany komórkowe komórek szparkowych umożliwiają zmianę kształtu tych komórek pod wpływem zwiększenia turgoru, wywieranego przez powiększającą się wakuolę, co powoduje otwieranie szparki.
• Zwiększenie objętości dużej wakuoli w komórkach szparkowych powoduje zwiększenie ciśnienia wywieranego na nierównomiernie zgrubiałe ściany komórkowe, co powoduje zmianę kształtu tych komórek i w efekcie otwieranie aparatu szparkowego.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 p. – za wyjaśnienie uwzględniające:
• przyczynę – zwiększenie ciśnienia turgorowego wywoływanego przez powiększającą się wakuolę,
• mechanizm – zwiększenie nacisku na nierównomiernie zgrubiałe ściany komórek
szparkowych powodujące zmianę kształtu tych komórek,
• skutek – zwiększenie stopnia otwarcia aparatów szparkowych. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 7
W podstawie programowej
Turgor i nierówna grubość ścian komórek szparkowych.
- PR:II.4 — wyjaśnia rolę błony komórkowej i tonoplastu w procesach osmotycznych; planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące zjawisko osmozy wywołane różnicą stężeń wewnątrz i na zewnątrz komórki; planuje i przeprowadza obserwację zjawiska plazmolizy;
- PR:II.10 — wykazuje związek budowy ściany komórkowej z pełnioną funkcją oraz wskazuje grupy organizmów, u których ona występuje;
- PR:IX.3.3 — wykazuje związek zmian potencjału osmotycznego i potencjału wody z otwieraniem i zamykaniem szparek;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2020-CZERWIEC-F2015-Z7
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:II.4 | PR:II.10 | PR:IX.3.3
Wymagania historyczne: II. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający: 3) wyjaśnia zjawiska […], odwołując się do zjawiska osmozy; 4) opisuje budowę i funkcje […] chloroplastów […]; 5) wyjaśnia rolę wakuoli, […] w przemianie materii komórki. IV. Przegląd różnorodności organizmów. 7. Rośliny – odżywianie się. Zdający: 3) przedstawia warunki wymiany gazowej u roślin, wskazując odpowiednie adaptacje w ich budowie anatomicznej. 6. Rośliny – budowa i funkcje tkanek i organów. Zdający: 1) przedstawia charakterystyczne cechy budowy tkanek roślinnych […].
Działy: Komórka | Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny
Zagadnienia: Odżywianie się roślin | Rośliny lądowe i wtórnie wodne