Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 8 · maj 2019 · Formuła 2015
Endofity to symbiotyczne grzyby, głównie workowce, żyjące wewnątrz liści lub innych organów wielu gatunków roślin. Badano wpływ endofitów na uszkodzenie liści kakaowca wywołane zakażeniem fitoftorą – pasożytniczym protistem z grupy lęgniowców. Przygotowano cztery grupy zestawów z siewkami kakaowca: dwie grupy badawcze (I–II) oraz dwie grupy kontrolne (III–IV). Po osiągnięciu odpowiedniego wzrostu roślin liście w zestawach badawczych (I i II) zakażono fitoftorą. Po określonym czasie sprawdzono stan liści siewek kakaowca we wszystkich czterech grupach. Wyniki doświadczenia przedstawiono w tabeli.
| Zestaw | Siewki kakaowca | Skutki zakażenia kakaowca fitoftorą | ||
|---|---|---|---|---|
| obecność endofitów | zakażenie fitoftorą | odsetek obumarłych liści | odsetek zniszczonej powierzchni żywych liści | |
| I | + | + | 9,5 | 7,6 |
| II | – | + | 24,5 | 15,1 |
| III | + | – | 0,0 | 0,0 |
| IV | – | – | 0,0 | 0,0 |
Na podstawie: N.A. Campbell i inni, Biologia, Poznań 2012.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2019-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Endofity ograniczają uszkodzenie liści kakaowca przez fitoftorę.
• Endofity zmniejszają objawy zakażenia liści kakaowca fitoftorą.
• Endofity ograniczają rozległość uszkodzenia liści kakaowca przez fitoftorę.
• Obecność endofitów w liściach kakaowca zmniejsza skutki ich zakażenia fitoftorą.
• Symbiotyczne workowce zmniejszają odsetek liści kakaowca obumarłych na skutek zakażenia fitoftorą.
• Kakaowiec zainfekowany endofitami wykazuje większą odporność na fitoftorę niż rośliny niezainfekowane.
Uwagi: Nie uznaje się wniosków nieuprawnionych – odnoszących się do zwalczania fitoftory przez endofity lub do wydzielania przez nie substancji, które ją zwalczają, np. „Endofity dostarczają związków, które zwiększają odporność kakaowca na zakażenie fitoftorą.” Nie uznaje się opisu wyników doświadczenia zamiast wniosku dotyczącego wpływu endofitów, na uszkodzenie liści fitoftorą, np. „W próbie z endofitami jest mniejszy odsetek obumarłych liści i zniszczonej powierzchni żywych liści spowodowany zakażeniem fitoftorą”.
Nie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych, nieodnoszących się do fitoftory, a jedynie do pasożytów lub czynników chorobotwórczych, np. „Endofity w symbiozie z kakaowcem zapewniają mu większą odporność na czynniki chorobotwórcze”.
Zobacz oryginalny fragment CKE


Zasady oceniania
1 p. – za sformułowanie wniosku uwzględniającego wpływ infekcji endofitem na zmniejszenie skutków zakażenia fitoftorą lub na zwiększenie odporności kakaowca na fitoftorę. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 8.1
W podstawie programowej
Wniosek z doświadczenia z endofitami.
- PR:OG.II.5 — ocenia poprawność zastosowanych procedur badawczych oraz formułuje wnioski;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2019-MAJ-F2015-Z8-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:OG.II.5
Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 10. Grzyby. Zdający: 3) wymienia cechy pozwalające na odróżnienie sprzężniowców, workowców i podstawczaków; 4) przedstawia związki symbiotyczne, w które wchodzą grzyby (w tym mikoryzę).
Działy: Różnorodność zwierząt
Organizmy: grzyby | rośliny | protisty

