Zadanie 10.2 — maj 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 10 · maj 2019 · Formuła 2015

Na rysunku przedstawiono gatunki należące do różnych grup stawonogów (skorupiaków, owadów i pajęczaków).

Uwaga: Nie zachowano proporcji wielkości zwierząt.

Cztery zwierzęta A–D o segmentowanych ciałach i członowanych odnóżach: A ze skrzydłami i długim odwłokiem, B z dużymi szczypcami, C o spłaszczonym ciele i trzech parach nóg, D o owalnym ciele i czterech parach nóg.
Dalsza część zestawu zwierząt: E o wydłużonym ciele, długich czułkach i trzech parach nóg; F z dwiema parami błoniastych skrzydeł i trójdzielnym ciałem.

Na podstawie: Biologia, pod red. A. Czubaja, Warszawa 1999.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 10; strona PDF 12
Materiał do zadania 10 · strona PDF 12
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2019-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Określ, który z gatunków stawonogów (A–F) przedstawionych na rysunku jest pajęczakiem. Uzasadnij wybór, podając jedną charakterystyczną cechę budowy pajęczaków widoczną na rysunku.

Pajęczakiem jest gatunek , ponieważ

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 10.2; strona PDF 13
Zadanie 10.2 · strona PDF 13

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Pajęczakiem jest gatunek D, ponieważ

• ma cztery pary odnóży krocznych / 4 pary nóg / odnóży lokomotorycznych.

• nie występują u niego czułki.

• ma nogogłaszczki.

Uwagi: Uznaje się nogogłaszczki, chociaż jest to cecha również innych szczękoczułkowców, np. staroraków. Nie uznaje się odniesienia tylko do „obecności głowotułowia i odwłoka”, gdyż jest to cecha charakterystyczna także dla skorupiaków, oraz obecności 4 par odnóży bez informacji o ich funkcji, a także określenia „kończyny”. Nie uznaje się cech charakterystycznych dla pajęczaków, ale niewidocznych na rysunku, np.: „obecności szczękoczułków” albo „braku oczu złożonych”. U przedstawionego gatunku szczękoczułki tkwią w zagłębieniu gnatosomy, z którego mogą być wysuwane, a fotoreceptory są w postaci plamek ocznych położonych boczno-brzusznie – w skali rysunku są niewidoczne i niemożliwa jest analiza ich budowy, a więc określenie, czy oczy są proste, czy złożone.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 19
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 19

Zasady oceniania

1 p. – za podanie właściwego oznaczenia literowego pajęczaka oraz uzasadnienie odwołujące się do odpowiedniej charakterystycznej cechy jego budowy, widocznej na rysunku. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 10.2

W podstawie programowej

Rozpoznanie pajęczaka.

  • PR:X.3 — wymienia cechy pozwalające na rozróżnienie parzydełkowców, płazińców, nicieni, pierścienic, mięczaków, stawonogów (skorupiaków, pajęczaków i owadów) i szkarłupni;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2019-MAJ-F2015-Z10-2

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:X.3

Wymagania historyczne: III. etap edukacyjny. III. Systematyka – zasady klasyfikacji, sposoby identyfikacji i przegląd różnorodności organizmów. Zdający 9) wymienia cechy umożliwiające zaklasyfikowanie organizmu do […] stawonogów (skorupiaków, owadów i pajęczaków) […] oraz identyfikuje nieznany organizm jako przedstawiciela jednej z wymienionych grup na podstawie obecności tych cech. IV. etap edukacyjny – zakres rozszerzony. IV. Przegląd różnorodności organizmów. 11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający 2) wymienia cechy pozwalające na rozróżnienie […] stawonogów […].

Działy: Różnorodność zwierząt

Organizmy: zwierzęta

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania