Zadanie 9.3 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktPoza podstawą programową
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 9 · czerwiec 2019 · Formuła 2015

Gniazdo łabędzia niemego (Cygnus olor), mające postać dużego kopca składającego się z fragmentów roślin, najczęściej umiejscowione jest w trzcinowisku. Bezpośrednio po wykluciu pisklęta dobrze pływają i towarzyszą rodzicom podczas żerowania. Pisklęta i młode łabędzie są szarobrązowe, jednak zdarzają się osobniki białe, tzw. odmiany polskiej, stanowiącej w naszym kraju zaledwie 3–5% populacji. Przyczyną nietypowego ubarwienia piskląt jest recesywny allel b genu sprzężonego z płcią. Ujawnia się on głównie u samic, gdyż u ptaków samice są heterogametyczne (ZW), a samce – homogametyczne (ZZ). Poza białym puchem piskląt łabędzie odmiany polskiej wyróżniają się cielistoróżową skórą pokrywającą nogi i okolicę dzioba, która u form typowych jest czarna.

Łabędzie, podobnie jak inne ptaki wodne, mają silnie rozwinięty gruczoł kuprowy położony nad nasadą ogona i wytwarzający wydzielinę służącą do natłuszczania piór.

Na podstawie: M. Karetta, Atlas ptaków, cz.1., Bielsko-Biała 2010.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 9; strona PDF 10
Materiał do zadania 9 · strona PDF 10
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2019-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Określ, czy łabędzie nieme są gniazdownikami czy – zagniazdownikami. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji zawartych w tekście.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 9.3; strona PDF 10
Zadanie 9.3 · strona PDF 10

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Łabędzie są zagniazdownikami, ponieważ pisklęta towarzyszą rodzicom podczas żerowania.

• Łabędzie są zagniazdownikami, ponieważ młode bezpośrednio po wykluciu samodzielnie pływają.

Uwagi: Nie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych nieodnoszących się do stopnia samodzielności piskląt, np.

• Łabędzie są zagniazdownikami, ponieważ dobrze pływają i towarzyszą rodzicom podczas żerowania.

• Są zagniazdownikami, ponieważ ich pisklęta nie są zdane na opiekę rodziców.

• Zagniazdownikami, ponieważ potrafią same funkcjonować bez opieki rodziców.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 17
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 17

Zasady oceniania

1 p. – za określenie, że łabędzie są zagniazdownikami i uzasadnienie odnoszące się do właściwej informacji z tekstu, dotyczącej stopnia samodzielności piskląt / młodych łabędzi. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej — Poza podstawą programową

Polecenie 9.3

Poza podstawą programową

Wymaga znajomości terminów gniazdownik i zagniazdownik; rozróżnienie nie jest wymagane w obecnej podstawie.

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2019-CZERWIEC-F2015-Z9-3

Organizator: CKE

Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 12. Zwierzęta kręgowe. Zdający: 1) wymienia cechy charakterystyczne […] ptaków […] w powiązaniu ze środowiskiem i trybem życia; 2) opisuje przebieg czynności życiowych, w tym rozmnażanie się i rozwój grup wymienionych w pkt 1.

Działy: Różnorodność zwierząt

Organizmy: rośliny | zwierzęta

Procesy: dziedziczenie | rozmnażanie

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania