Zadanie 20.3 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 20 · czerwiec 2019 · Formuła 2015

Osoby chorujące na hipercholesterolemię rodzinną mają w surowicy krwi wysoki poziom lipoprotein o niskiej gęstości, czyli tzw. „złego cholesterolu” (LDL). Najczęstszą przyczyną tej choroby jest mutacja w kodującym receptor LDL genie, który jest zlokalizowany na krótkim ramieniu chromosomu 19. Ta mutacja powoduje niewłaściwe działanie receptorów LDL, które występują głównie na powierzchni komórek wątroby, co prowadzi do podwyższenia poziomu cholesterolu we krwi już w dzieciństwie. U chorych może dojść do rozwoju choroby wieńcowej i zawałów serca w bardzo młodym wieku.

Hipercholesterolemia rodzinna dziedziczy się w taki sposób, że ryzyko jej pojawienia się u dzieci, których jedno z rodziców jest chore, a drugie – zdrowe, wynosi 50% lub 100%, w zależności od tego, czy osoba chora jest heterozygotą czy homozygotą.

Obecnie prowadzi się badania nad leczeniem hipercholesterolemii rodzinnej poprzez wprowadzanie do wątroby pacjenta hepatocytów, które najpierw od niego pobrano, a następnie hodowano je w warunkach laboratoryjnych, i za pomocą rekombinowanych retrowirusów wprowadzono do nich prawidłowy gen kodujący receptor LDL.

Na podstawie: G. Drewa, T. Ferenc, Genetyka medyczna, Wrocław 2015; www.hipercholesterolemia.com.pl/Hipercholesterolemia_rodzinna,10,56

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 20; strona PDF 22
Materiał do zadania 20 · strona PDF 22
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2019-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Określ, czy opisana metoda leczenia hipercholesterolemii rodzinnej jest terapią genową. Odpowiedź uzasadnij.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 20.3; strona PDF 22
Zadanie 20.3 · strona PDF 22

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Jest to terapia genowa, ponieważ do komórek pacjenta wprowadza się prawidłowy gen kodujący receptor LDL.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 34
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 34

Zasady oceniania

1 p. – za określenie, że opisana metoda leczenia hipercholesterolemii rodzinnej jest terapią

genową oraz uzasadnienie odnoszące się do wprowadzania do komórek pacjenta prawidłowego genu kodującego receptor LDL. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 20.3

W podstawie programowej

Rozpoznanie terapii genowej.

  • PR:XV.11 — przedstawia ogólną zasadę działania terapii genowej;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2019-CZERWIEC-F2015-Z20-3

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XV.11

Wymagania historyczne: VI. Genetyka i biotechnologia 8. Biotechnologia. Inżynieria genetyczna i medycyna molekularna. Zdający 2) przedstawia istotę procedur inżynierii genetycznej (izolacji i wprowadzania obcego genu do organizmu); 6) przedstawia różnorodne zastosowanie metod genetycznych m.in. w […] diagnostyce medycznej […].

Działy: Biotechnologia. Podstawy inżynierii genetycznej

Organizmy: człowiek | wirusy | zwierzęta

Procesy: dziedziczenie

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania