Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 10 · czerwiec 2019 · Formuła 2015
Walenie to ssaki pochodzące od lądowych parzystokopytnych, które wtórnie przystosowały się do życia w wodzie. Mają torpedowate ciało, a wiele gatunków osiąga bardzo duże rozmiary. Skóra waleni jest naga, a funkcję termoizolacyjną pełni u nich gruba warstwa tłuszczu podskórnego. Kończyny przednie uległy przekształceniu w płetwy, a tylne – zanikły, chociaż u niektórych gatunków wewnątrz ciała znajdują się szczątki ich szkieletu. Kości o budowie gąbczastej są przesycone tłuszczem. Ogon jest zakończony poziomo ułożoną płetwą ogonową, niezawierającą kości ani chrząstek, a na grzbiecie znajduje się różnej wielkości płetwa grzbietowa, która również jest pozbawiona szkieletu. Objętość płuc waleni jest niewielka w stosunku do masy ich ciała, a tlen niezbędny do oddychania w czasie zanurzenia jest magazynowany w mięśniach.
Na podstawie: Encyklopedia szkolna. Biologia, pod red. A. Urbanka, Warszawa 1999.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2019-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• obecność szczątkowego szkieletu kończyn tylnych,
• oddychanie płucami,
• przekształcenie kończyn przednich w płetwy.
Uwaga: Uznaje się odpowiedź odnoszącą się do informacji z tekstu o pochodzeniu waleni, np. „pochodzenie od lądowych parzystokopytnych”.
Zobacz oryginalny fragment CKE


Zasady oceniania
1 p. – za podanie dwóch właściwych cech świadczących o pochodzeniu waleni od ssaków
lądowych. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 10.1
W podstawie programowej
Cechy szczątkowe i dowody pochodzenia waleni.
- PR:XVI.1 — przedstawia podstawowe źródła wiedzy o mechanizmach i przebiegu ewolucji;
- PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2019-CZERWIEC-F2015-Z10-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XVI.1 | PR:OG.III.2
Wymagania historyczne: IX. Ewolucja. 1. Źródła wiedzy o mechanizmach i przebiegu ewolucji. Zdający 1) przedstawia podstawowe źródła wiedzy o mechanizmach i przebiegu ewolucji […]. 2. Dobór naturalny. Zdający 2) przedstawia mechanizm działania doboru naturalnego […] omawia skutki doboru w postaci powstawania adaptacji u organizmów. IV. Przegląd różnorodności organizmów. 12. Zwierzęta kręgowe. Zdający 1) wymienia cechy charakterystyczne […] ssaków w powiązaniu ze środowiskiem i trybem życia.
Działy: Ewolucja
Organizmy: zwierzęta

