Zadanie 10.1 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 10 · czerwiec 2019 · Formuła 2015

Walenie to ssaki pochodzące od lądowych parzystokopytnych, które wtórnie przystosowały się do życia w wodzie. Mają torpedowate ciało, a wiele gatunków osiąga bardzo duże rozmiary. Skóra waleni jest naga, a funkcję termoizolacyjną pełni u nich gruba warstwa tłuszczu podskórnego. Kończyny przednie uległy przekształceniu w płetwy, a tylne – zanikły, chociaż u niektórych gatunków wewnątrz ciała znajdują się szczątki ich szkieletu. Kości o budowie gąbczastej są przesycone tłuszczem. Ogon jest zakończony poziomo ułożoną płetwą ogonową, niezawierającą kości ani chrząstek, a na grzbiecie znajduje się różnej wielkości płetwa grzbietowa, która również jest pozbawiona szkieletu. Objętość płuc waleni jest niewielka w stosunku do masy ich ciała, a tlen niezbędny do oddychania w czasie zanurzenia jest magazynowany w mięśniach.

Na podstawie: Encyklopedia szkolna. Biologia, pod red. A. Urbanka, Warszawa 1999.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 10; strona PDF 11
Materiał do zadania 10 · strona PDF 11
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2019-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Na podstawie tekstu podaj dwie cechy świadczące o tym, że walenie pochodzą od ssaków lądowych.

1. ...

2. ...

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 10.1; strona PDF 11
Zadanie 10.1 · strona PDF 11

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• obecność szczątkowego szkieletu kończyn tylnych,

• oddychanie płucami,

• przekształcenie kończyn przednich w płetwy.

Uwaga: Uznaje się odpowiedź odnoszącą się do informacji z tekstu o pochodzeniu waleni, np. „pochodzenie od lądowych parzystokopytnych”.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 18
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 18
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 19
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 19

Zasady oceniania

1 p. – za podanie dwóch właściwych cech świadczących o pochodzeniu waleni od ssaków

lądowych. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 10.1

W podstawie programowej

Cechy szczątkowe i dowody pochodzenia waleni.

  • PR:XVI.1 — przedstawia podstawowe źródła wiedzy o mechanizmach i przebiegu ewolucji;
  • PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2019-CZERWIEC-F2015-Z10-1

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XVI.1 | PR:OG.III.2

Wymagania historyczne: IX. Ewolucja. 1. Źródła wiedzy o mechanizmach i przebiegu ewolucji. Zdający 1) przedstawia podstawowe źródła wiedzy o mechanizmach i przebiegu ewolucji […]. 2. Dobór naturalny. Zdający 2) przedstawia mechanizm działania doboru naturalnego […] omawia skutki doboru w postaci powstawania adaptacji u organizmów. IV. Przegląd różnorodności organizmów. 12. Zwierzęta kręgowe. Zdający 1) wymienia cechy charakterystyczne […] ssaków w powiązaniu ze środowiskiem i trybem życia.

Działy: Ewolucja

Organizmy: zwierzęta

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania