Zadanie 2.1 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 2 · maj 2018 · Formuła 2015

Ilustracja do materiału źródłowego

Na zdjęciu spod transmisyjnego mikroskopu elektronowego przedstawiono fragment komórki pochodzącej z kory nadnerczy i wydzielającej hormony.

Ilustracja do materiału źródłowego

Na podstawie: http://www.informatics.jax.org

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 2; strona PDF 3
Materiał do zadania 2 · strona PDF 3
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2018-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Wykaż związek pomiędzy funkcją wewnątrzwydzielniczą komórek kory nadnerczy a występowaniem w nich licznych:

1. kropel tłuszczu zawierających estry cholesterolu

2. mitochondriów

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 2.1; strona PDF 3
Zadanie 2.1 · strona PDF 3

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1.

• Cholesterol (występujący w kroplach tłuszczu) jest prekursorem hormonów steroidowych.

• Z cholesterolu wytwarzane są glikokortykoidy.

• Estry te są substratem do syntezy kortyzolu, wydzielanego przez komórki kory nadnerczy.

• Cholesterol jest steroidem służącym do syntezy hormonów kory nadnerczy.

Uwagi: Uznaje się podanie nazwy konkretnego hormonu steroidowego lub grupy hormonów steroidowych syntetyzowanych w korze nadnerczy. Nie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych, pomijających rolę cholesterolu, np. „Komórki kory nadnerczy wykorzystują krople tłuszczu do produkcji hormonów pochodzenia tłuszczowego”, albo niepodających nazwy hormonu lub grupy hormonów, np. „Cholesterol jest niezbędny do syntezy hormonów kory nadnerczy”.

2.

• Mitochondria dostarczają energii chemicznej potrzebnej do syntezy hormonów kory nadnerczy.

• W mitochondriach powstaje ATP niezbędny do syntezy hormonów kory nadnerczy.

• Wydzielanie hormonów wymaga dużo energii, którą uwalniają mitochondria.

Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi, w których zdający odnosi się do wytwarzania energii, a nie przetwarzania jednej postaci w inną. W szczególności nie uznaje się odpowiedzi stwierdzających, że w mitochondriach energia powstaje lub energia jest produkowana, wytwarzana, lub generowana.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 4
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 4
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 5
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 5

Zasady oceniania

2 p. – za odpowiedź uwzględniającą rolę cholesterolu jako prekursora hormonów steroidowych i rolę mitochondriów w dostarczaniu energii do syntezy lub wydzielania hormonów. 1 p. – za odpowiedź uwzględniającą jedynie rolę cholesterolu lub mitochondriów. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 2.1

W podstawie programowej

Cholesterol i energia w syntezie hormonów steroidowych.

  • PR:I.2.3 — przedstawia budowę lipidów (uwzględniając wiązania estrowe); rozróżnia lipidy proste i złożone, przedstawia właściwości lipidów oraz określa ich znaczenie biologiczne;
  • PR:XI.2.5.a — wyjaśnia, w jaki sposób hormony steroidowe i niesteroidowe (pochodne aminokwasów i peptydowe) regulują czynności komórek docelowych,
  • PR:III.5.1 — wykazuje związek budowy mitochondrium z przebiegiem procesu oddychania komórkowego;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2018-MAJ-F2015-Z2-1

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:I.2.3 | PR:XI.2.5.a | PR:III.5.1

Wymagania historyczne: I. Budowa chemiczna organizmów. 3. Lipidy. Zdający: 1) przedstawia budowę i znaczenie tłuszczów w organizmach.

Działy: Chemizm życia | Funkcjonowanie zwierząt | Energia i metabolizm

Zagadnienia: Składniki organiczne

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania