Zadanie 13 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt

U niektórych osób dochodzi do zaburzeń w wydzielaniu kortyzolu, który jest wytwarzany z cholesterolu w korze nadnerczy. Przed rozpoczęciem leczenia pacjenta ważne jest ustalenie, czy niedobór kortyzolu spowodowany jest niedoczynnością przysadki w zakresie produkcji ACTH (kortykotropiny), czy też przyczyną jest uszkodzenie komórek kory nadnerczy. W tym celu przeprowadza się specjalny test z metyraponem – inhibitorem enzymu, odpowiedzialnego za ostatni etap produkcji kortyzolu z cholesterolu. Oznacza się u pacjenta poziom ACTH i 11-deoksykortyzolu, następnie podaje się metyrapon, i po określonym czasie znów oznacza się poziom obu substancji. Na schemacie przedstawiono regulację wydzielania kortyzolu oraz miejsce działania metyraponu.

Ilustracja do polecenia

Na podstawie: Diagnostyka czynnościowa człowieka, pod red. W.Z. Traczyka, Warszawa 1999. Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Po podaniu metyraponu u pacjentów z niedoczynnością kortykotropową przysadki

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 13; strona PDF 13
Zadanie 13 · strona PDF 13
Wybierz odpowiedź

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

B

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 17
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 17

Zasady oceniania

1 p. – za zaznaczenie wyłącznie odpowiedzi B. 0 p. – za każde inne rozwiązanie lub za brak odpowiedzi.

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 13

W podstawie programowej

Interpretacja testu osi przysadka–nadnercza.

  • PR:XI.2.5.c — wyjaśnia, w jaki sposób koordynowana jest aktywność układów hormonalnego i nerwowego (nadrzędna rola podwzgórza i przysadki),
  • PR:XI.2.5.d — wyjaśnia mechanizm sprzężenia zwrotnego ujemnego na osi podwzgórze–przysadka–gruczoł (hormony tarczycy, kory nadnerczy i gonad),
  • PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2015-MAJ-F2015-Z13

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XI.2.5.c | PR:XI.2.5.d | PR:OG.III.2

Wymagania historyczne: V. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka. 1. Hierarchiczna budowa organizmu człowieka (tkanki, narządy, układy narządów). Zdający: 3) przedstawia powiązania strukturalne i funkcjonalne między narządami w obrębie poszczególnych układów oraz między układami. 12. Układ dokrewny. Zdający: 3) wyjaśnia mechanizmy homeostazy (w tym mechanizm sprzężenia zwrotnego ujemnego) i ilustruje przykładami wpływ hormonów na jej utrzymanie. 4) wykazuje nadrzędną rolę […] przysadki mózgowej w regulacji hormonalnej (opisuje mechanizm sprzężenia zwrotnego między przysadką mózgową a gruczołem podległym […]).

Działy: Funkcjonowanie zwierząt

Organizmy: człowiek | zwierzęta

Zagadnienia: Podstawowe zasady budowy i funkcjonowania organizmu zwierzęcego | Regulacja hormonalna

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania