Zadanie 12.2 — czerwiec 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 12 · czerwiec 2015 · Formuła 2015

Żmija zygzakowata jest jednym z nielicznych gadów, którego zasięg występowania przekracza koło podbiegunowe. Środowisko życia żmii zygzakowatej to, przede wszystkim, podmokłe fragmenty lasów, torfowiska, wilgotne łąki, obrzeża bagien i moczarów. W siedliskach tych muszą się znajdować miejsca dobrze naświetlone, ponieważ żmija, tak jak większość zmiennocieplnych gadów, musi w ciągu dnia wygrzewać się na słońcu. Żmije są rozdzielnopłciowe i jajożyworodne. Jesienią przechodzą w stan hibernacji, polegający na znacznym spowolnieniu procesów życiowych i obniżeniu temperatury ciała, w którym trwają aż do wiosny. Wytwarzany przez żmiję jad służy, przede wszystkim, do zabijania ofiar w celu zdobycia pokarmu, który stanowią ryjówki, krety, myszy i nornice. Jad żmii może być niebezpieczny dla człowieka i dlatego człowiekowi ukąszonemu przez żmiję podaje się surowicę odpornościową przeciw jadowi żmii.

Na podstawie: Encyklopedia szkolna. Biologia, pod red. A. Urbanka, Warszawa 1999.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 12; strona PDF 12
Materiał do zadania 12 · strona PDF 12
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2015-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Wyjaśnij, w jaki sposób działa w organizmie surowica odpornościowa podana osobie ukąszonej przez żmiję.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 12.2; strona PDF 13
Zadanie 12.2 · strona PDF 13

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Surowica zawiera gotowe przeciwciała, które w krótkim czasie neutralizują/ unieszkodliwiają toksyny/antygeny zawarte w jadzie żmii.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 15
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 15

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawne wyjaśnienie uwzględniające obecność przeciwciał w surowicy i neutralizację toksyn 0 pkt – za odpowiedź niepełną, np. podanie tylko obecności przeciwciał bez odniesienia się do ich działania lub odpowiedź niepoprawną, lub brak odpowiedzi

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 12.2

W podstawie programowej

Przeciwciała w surowicy neutralizują toksynę.

  • PR:XI.2.2.a — rozróżnia odporność wrodzoną (nieswoistą) i nabytą (swoistą) oraz komórkową i humoralną,
  • PR:XI.2.2.c — przedstawia narządy i komórki układu odpornościowego człowieka,

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2015-CZERWIEC-F2015-Z12-2

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XI.2.2.a | PR:XI.2.2.c

Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 12. Zwierzęta kręgowe. Zdający: 1) wymienia cechy charakterystyczne [...].gadów [...] w powiązaniu ze środowiskiem i trybem życia. V. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka. 7. Układ odpornościowy. Zdający: 2) przedstawia reakcję odpornościową humoralną (człowieka) [...]. 14

Działy: Funkcjonowanie zwierząt

Organizmy: człowiek | zwierzęta

Zagadnienia: Odporność

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania