Zadanie 15 — matura 2021

Temat 1.
Poznałem […], że jestem substancją, której całą istotę czy naturę stanowi wyłącznie myślenie
i która dla swego istnienia nie wymaga żadnego miejsca i nie zależy od żadnego przedmiotu
materialnego. Tak, że oto Ja, czyli dusza [umysł], dzięki której jestem tym, czym jestem, jest
zupełnie odrębna od ciała i jest nawet łatwiejsza do poznania niż ono, a nadto, gdyby nie było
wcale ciała, dusza nie przestałaby być tym wszystkim, czym jest.
Kartezjusz
Czy podzielasz wyrażony w powyższym cytacie pogląd Kartezjusza, że człowiek ma
duszę, która jest substancją niezależną od ciała? Rozważ problem i uzasadnij swoje
stanowisko, odwołując się do znanych Ci filozoficznych koncepcji człowieka.
Temat 2.
Zhuangzi i Huizi przechadzali się na moście nad rzeką Hao.
Zhuangzi rzekł: „Płotki pląsają swobodnie, taka jest właśnie radość ryb!”.
Huizi rzekł: „Nie jesteś rybą, panie, skąd zatem wiesz, jaka jest radość ryb?”.
Zhuangzi rzekł: „ Nie jesteś, panie, mną, skąd zatem wiesz, że ja nie wiem, jaka jest radość
ryb?”.
Huizi rzekł: „Nie jestem tobą, panie, i właśnie dlatego nie znam cię. Ty ewidentnie nie jesteś
rybą i właśnie dlatego twoja niewiedza na temat ryb, panie, jest pełna”.
Zhuangzi rzekł: „Powróćmy może w takim razie do początku. Powiedziałeś, panie: << Skąd
niby wiem o radości ryb?>>. Czyli zapytałeś mnie już, wiedząc, że ja to wiem. A dowiedziałem
się tego [spacerując] nad rzeką Hao”.
Wyjaśnij zagadnienie filozoficzne, które jest przedmiotem sporu Zhuangziego z Huizim.
Zajmij stanowisko w tym sporze i uzasadnij je, odwołując się do znanych Ci poglądów
filozoficzno–moralnych.