?
?
?
W polskiej szkole szykuje się kilka ważnych zmian, które mogą mieć znaczenie dla uczniów, rodziców i nauczycieli. Dotyczą one nie tylko egzaminu ósmoklasisty i matury, ale też organizacji roku szkolnego, ferii zimowych oraz sposobu pracy w szkołach.
Warto je znać, szczególnie jeśli w najbliższych latach czeka Cię egzamin ósmoklasisty, wybór szkoły średniej albo matura.
Egzamin ósmoklasisty to obowiązkowy egzamin na zakończenie szkoły podstawowej. Przystępują do niego uczniowie klasy ósmej, a jego wynik jest brany pod uwagę podczas rekrutacji do szkoły średniej: liceum, technikum lub szkoły branżowej.
Egzamin ósmoklasisty obejmuje obowiązkowe trzy przedmioty:
język polski,
matematykę,
język obcy nowożytny (czyli na przykład angielski).
Ważne jest to, że egzaminu ósmoklasisty nie można nie zdać. Nie ma minimalnego progu procentowego, który trzeba osiągnąć. Wynik ma jednak duże znaczenie, jeśli uczeń chce dostać się do konkretnej szkoły średniej lub klasy o popularnym profilu, ze względu na to, że szkoły przeliczają punkty z egzaminu na punkty decydujące o dostaniu się do szkoły.
Na egzaminie sprawdzana jest nie tylko wiedza, ale też umiejętność czytania ze zrozumieniem, analizowania poleceń, rozwiązywania zadań krok po kroku i formułowania odpowiedzi. Dlatego przygotowanie do egzaminu ósmoklasisty powinno obejmować nie tylko powtórkę materiału, ale też regularną pracę z arkuszami.
Matura to egzamin kończący szkołę średnią i otwierający drogę na większość studiów. Przystępują do niej uczniowie liceów, techników oraz szkół branżowych II stopnia, jeśli chcą uzyskać świadectwo dojrzałości.
Matura składa się z kilku egzaminów obowiązkowych oraz przedmiotów dodatkowych na poziomie rozszerzonym. Do obowiązkowych egzaminów należą:
język polski,
matematyka,
język obcy nowożytny (znów może być to angielski, ale nie musi nim być).
Część egzaminów zdawana jest pisemnie, a część ustnie. Maturzysta przystępuje również do co najmniej jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym. To właśnie wynik z rozszerzeń jest często najważniejszy podczas rekrutacji na studia.
Aby zdać maturę, trzeba uzyskać co najmniej 30% z egzaminów obowiązkowych. W przypadku przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym próg zdawalności został przesunięty na 2028 rok, ale nie oznacza to, że rozszerzenia można lekceważyć. Dla wielu kierunków studiów, takich jak medycyna, psychologia, weterynaria, farmacja, biotechnologia, prawo czy kierunki techniczne, to właśnie wyniki z rozszerzeń decydują o dostaniu się na wymarzone studia.
Przygotowanie do matury powinno być strategiczne i systematyczne. Nie chodzi tylko o przerobienie materiału, które tak często jest przedmiotem presji w szkołach, ale także o znajomość wymagań egzaminacyjnych, typów zadań, kryteriów oceniania i sposobu konstruowania odpowiedzi (mityczne pisanie pod klucz).
Jedną z zapowiadanych zmian jest możliwy powrót egzaminu ósmoklasisty do terminu kwietniowego. W ostatnich latach egzamin odbywał się w maju, czyli w czasie, kiedy szkoły średnie żyły już maturami. Powrót do kwietnia ma uporządkować kalendarz szkolny i dać więcej czasu na rekrutację do szkół ponadpodstawowych.
Dla uczniów oznacza to, że przygotowania do egzaminu mogą kończyć się wcześniej niż dotychczas. W praktyce warto zacząć powtórki z wyprzedzeniem, szczególnie z matematyki i języka polskiego, gdzie liczy się nie tylko wiedza, ale też sprawność w rozwiązywaniu zadań. Nie jest to jednak informacja oficjalnie potwierdzona, ale jak zwykle warto śledzić komunikaty CKE.
W przypadku matury szczególnie ważna zmiana dotyczy progu zdawalności z przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym.
Obecnie maturzysta musi przystąpić do przynajmniej jednego egzaminu dodatkowego na poziomie rozszerzonym, ale nie musi uzyskać z niego minimum 30%, żeby zdać maturę. Próg 30% z rozszerzenia został przesunięty na 2028 rok, także maturzyści roku szkolnego 26/27 mogą odetchnąć z ulgą.
W ramach reformy edukacji planowane są również zmiany w samej formule egzaminu ósmoklasisty i matury. Nie będą one jednak natychmiastowe.
Zmienione egzaminy ósmoklasisty i maturalne mają pojawić się od 2031 roku, a w przypadku matury dla absolwentów techników, od 2032 roku. To oznacza, że obecni uczniowie powinni przede wszystkim śledzić aktualne informatory CKE dla swojego rocznika lub opracowane przez ekspertów, a nie uczyć się według przypadkowych materiałów znalezionych w internecie, bądź cudzych notatek.
Do tej pory zmiana formuły nastąpiła w roku 2015 i 2023. Obecnych maturzystów obowiązuje zatem formuła od 2023 roku.
Jedną z ciekawszych zmian w nowym roku szkolnym jest wprowadzenie tygodnia projektowego. Ma on polegać na tym, że uczniowie będą pracować nad projektami, które łączą wiedzę z różnych przedmiotów i rozwijają praktyczne umiejętności.
To może być ważna zmiana, bo szkoła ma mniej opierać się wyłącznie na zapamiętywaniu informacji, a bardziej na współpracy, rozwiązywaniu problemów i wykorzystywaniu wiedzy w praktyce.
Według założeń reformy tydzień projektowy ma być stopniowo wprowadzany w szkołach podstawowych. Od roku szkolnego 2026/2027 szkoły będą mogły organizować go fakultatywnie, a w kolejnych latach obowiązek będzie rozszerzany na następne klasy.
Trzeba pamiętać, że umiejętność pracy projektowej w grupie to jedna z umiejętności przyszłości, która wymaga innych umiejętności jutra, takich jak kreatywności czy interdyscyplinarności.
Zmienia się także organizacja ferii zimowych. W roku szkolnym 2026/2027 ferie będą odbywać się w trzech terminach, zależnie od województwa.
18 do 31 stycznia 2027 województwa: podkarpackie, podlaskie, dolnośląskie, łódzkie, śląskie i opolskie
1 do 14 lutego 2027 roku województwa: mazowieckie, pomorskie, świętokrzyskie i lubelskie
15 do 28 lutego 2027 roku województwa: lubuskie, kujawsko-pomorskie, warmińsko-mazurskie, wielkopolskie, zachodniopomorskie i małopolskie
To ważna informacja nie tylko dla rodzin planujących wyjazdy, ale też dla uczniów przygotowujących się do egzaminów. Ferie mogą być czasem odpoczynku, ale dla ósmoklasistów i maturzystów często są też dobrym momentem na spokojne powtórki, rozwiązanie arkuszy i uporządkowanie materiału.
Najważniejszy wniosek jest prosty- warto uważnie śledzić aktualne informacje, ale nie warto panikować, bo komisja i MEN nie ogłosiły żadnych rewolucyjnych zmian.
Egzamin ósmoklasisty nadal sprawdza podstawowe umiejętności z języka polskiego, matematyki i języka obcego. Matura nadal wymaga dobrego przygotowania z przedmiotów obowiązkowych i rozszerzonych. A zmiany w systemie edukacji będą wprowadzane stopniowo.
Dla ucznia najważniejsze są trzy rzeczy:
wiedzieć, jaki egzamin go czeka,
uczyć się według aktualnych wymagań,
mieć plan przygotowań, a nie działać dopiero w ostatniej chwili.
Najlepiej zacząć od diagnozy co już umiem, czego nie rozumiem i które typy zadań sprawiają mi największą trudność.
Potem warto uczyć się systematycznie, małymi krokami. Dobre przygotowanie do egzaminu to nie tylko czytanie notatek. To przede wszystkim:
rozwiązywanie arkuszy,
praca z błędami,
powtarzanie materiału,
ćwiczenie odpowiedzi zgodnych z wymaganiami egzaminacyjnymi,
korzystanie z aktualnych informatorów CKE,
nauka pod konkretny typ egzaminu.
W Centrum Edukacji „Dlaczego?” pomagamy uczniom przygotować się do egzaminów spokojnie i skutecznie. Pracujemy na aktualnych wymaganiach programowych, uczymy strategii rozwiązywania zadań i pokazujemy, jak rozłożyć naukę w czasie.
Pamiętaj, że egzamin to nie tylko test wiedzy. To także sprawdzian organizacji, odporności na stres i umiejętności korzystania z tego, czego naprawdę się nauczyliśmy. Przede wszystkim jednak to nie definicja Ciebie, czy pójdzie Ci świetnie, czy nie najlepiej- nie rezygnuj ze swoich marzeń czy planów.