Tekst A
Ignacy Krasicki
Kruk i lis
Bywa często zwiedzionym,
Kto lubi być chwalonym.
Kruk miał w pysku ser ogromny.
Lis, niby skromny,
Przyszedł do niego i rzekł: „Miły bracie,
Nie mogę się nacieszyć, kiedy patrzę na cię.
Cóż to za oczy,
Ich blask aż mroczy,
Czyż można dostać
Takową postać?
A pióra jakie
Szklniące1, jednakie.
A jeśli nie jestem w błędzie,
Pewnie i głos śliczny będzie”.
Więc kruk w kantaty2; skoro pysk rozdziawił,
Ser wypadł, lis go porwał i kruka zostawił.
Przypisy i opis źródła
- Szklniący – błyszczący.
- W kantaty – zaczął śpiewać; od kantata (z wł.): uroczysty utwór muzyczny.
Z Ezopa
Ignacy Krasicki, Kruk i lis, [w:] tegoż, Dzieła zebrane, tom 2., Zbiory wierszy, Poznań 2019.
Wyjaśnij, na czym polega alegoryczność bajki Kruk i lis Ignacego Krasickiego.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Wyjaśnienie alegorii musi dotyczyć konkretnych zwierząt i reprezentowanych przez nie cech.
2. Gdzie szukać?
Prześledź sposób działania lisa i powód reakcji kruka na pochwałę.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Połącz postać, jej ludzką cechę i czyn. Z tych zależności wyprowadź sens ogólny, zamiast podawać samą definicję alegorii.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
W bajce zwierzęta reprezentują cechy ludzkie: lis – spryt, zaś kruk – próżność i bezmyślność.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Uwaga. Nie uznaje się odpowiedzi stanowiących wyłącznie przytoczenie definicji alegoryczności.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Alegoryczność polega na reprezentowaniu utrwalonych ludzkich cech przez zwierzęta. Lis uosabia spryt i przebiegłość, wykorzystując pochlebstwo, aby osiągnąć własny cel.
Kruk oznacza próżność i bezmyślność: daje się skłonić do popisu, przez co traci zdobycz. Zwiąż znaczenia obu postaci z działaniem bajki — dopiero to wyjaśnia jej alegoryczny, ogólnoludzki sens.
Na co uważać
Definicja alegorii bez odniesienia do lisa i kruka jest w tym zadaniu niewystarczająca.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Uwaga. Nie uznaje się odpowiedzi stanowiących wyłącznie przytoczenie definicji alegoryczności.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2023-CZERWIEC-F2023-Z9
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.5 | PP:I.1.8
Wymagania historyczne: I.1.5 interpretuje treści alegoryczne […]; I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […].
Epoki: oświecenie
Autorzy: Ignacy Krasicki
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich